การส บทอดก จการของธ รก จครอบคร วไทย Succession of Office in Thai Family Businesses - PDF

Description
Journal of HR Intelligence การส บทอดก จการของธ รก จครอบคร วไทย Succession of Office in Thai Family Businesses เนตรนภา ไวทย เล ศศ กด (ยาบ ช ตะ) 2 Natenapha Wailerdsak (Yabushita) บทค ดย อ ธ รก จครอบคร วซ

Please download to get full document.

View again

of 10
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Celebrities

Publish on:

Views: 6 | Pages: 10

Extension: PDF | Download: 0

Share
Transcript
Journal of HR Intelligence การส บทอดก จการของธ รก จครอบคร วไทย Succession of Office in Thai Family Businesses เนตรนภา ไวทย เล ศศ กด (ยาบ ช ตะ) 2 Natenapha Wailerdsak (Yabushita) บทค ดย อ ธ รก จครอบคร วซ งส วนมากเป นของคนไทยเช อสายจ น เป นล กษณะของธ รก จท ม อ ทธ พลและพลว ตรมากท ส ดในบรรดา กล มท นไทย เป นฟ นเฟ องสำค ญของการพ ฒนาเศรษฐก จ และอ ตสาหกรรมของประเทศต อเน องมาถ งป จจ บ น บทความน ศ กษา ล กษณะการส บทอดความเป นผ นำ (leadership succession) ของธ รก จครอบคร วไทย ซ งถ อเป นป จจ ยสำค ญของการอย รอด และการดำรงอย ของธ รก จครอบคร ว โดยการสำรวจเช อชาต (จากนามสก ลและแซ ) ลำด บร น และการส บทอดตำแหน งสำค ญ ของบร ษ ท/ธ รก จหล ก ผลการว จ ยตอบคำถามว าธ รก จครอบคร วไทยส วนมากกำล งอย ในร นท เท าไหร ต องเผช ญก บป ญหาการ เส อมสลายในร นท 3 หร อไม และม แนวโน มในการวางแผนเล อกผ ส บทอดเช งกลย ทธ เพ อหล กเล ยงความข ดแย งในครอบคร ว อย างไร Abstract The family business, mostly owned by Chinese-Thai families, has been the most powerful and dynamic form of enterprise among business groups in Thailand, as well as the vital engine for the economic development and industrialization until the present. This article examines the characteristics of leadership succession in Thai family businesses, which is the essential element pertinent to the survival and persistence of family business, by surveying nationality (surname and Chinese surname), generation, and the succession of key management positions in the core businesses/companies. The results will give the answers of which generation most of Thai family businesses have belonged to; have they already faced with the problem of third generation decline; and how they have strategically planned for leadership succession to avoid the family conflicts. 2 อาจารย ประจำสาขาการบร หารทร พยากรมน ษย และองค การ คณะพาณ ชยศาสตร และการบ ญช มหาว ทยาล ยธรรมศาสตร สถาบ นทร พยากรมน ษย มหาว ทยาล ยธรรมศาสตร 18 1. คำนำ ในช วงเวลา 15 ป ท ผ านมา ผ เข ยนได ศ กษาและว จ ย เก ยวก บธ รก จครอบคร วไทย และบทบาทท ม ต อเศรษฐก จไทย ในช วงก อนและหล งว กฤตการณ เศรษฐก จป 2540 โดยเน นย ำ ตลอดมาว าธ รก จครอบคร ว (ธ รก จ/บร ษ ทท ครอบคร ว ใดครอบคร วหน งครอบครอง) (family-owned business enterprises) ซ งส วนมากเป นของคนไทยเช อสายจ น เป นล กษณะของธ รก จท ม อ ทธ พลและพลว ตรมากท ส ด ในบรรดากล มท นไทย (ซ งประกอบด วยกล มท นร ฐว สาหก จ กล มท นธ รก จครอบคร ว และกล มท นบร ษ ทข ามชาต ) (Wailerdsak, 2008) ย งพบอ กว าในขณะท เศรษฐก จ ของประเทศไทยเต บโต ตลาดท นม การพ ฒนาอย างต อเน อง ธ รก จครอบคร วไม ได ลดขนาดลง หร อแตกสลายไปตามทฤษฎ ของประเทศตะว นตก แต กล บขยายก จการเต บโต แตกแขนง ธ รก จ และย งคงเป นฟ นเฟ องสำค ญของการพ ฒนาเศรษฐก จ และอ ตสาหกรรมของไทยต อเน องมาจนถ งป จจ บ น (Suehiro and Wailerdsak, 2004 และ Wailerdsak and Suehiro, 2010) การขยายก จการและการพ ฒนาของธ รก จครอบคร ว ไทยน น นอกเหน อจากได ร บการสน บสน นเช งนโยบายจาก ร ฐบาล การสน บสน นทางการเง นจากธนาคารพาณ ชย และการร วมท นก บบร ษ ทข ามชาต แล ว การปฏ ร ป/การปร บ โครงสร างการบร หาร ในด านต างๆ ภายในกล มธ รก จเอง ถ อเป นองค ประกอบสำค ญย งท นำไปส ความสำเร จ ซ งก ค อการ ปร บโครงสร างการถ อห นเม อม การเปล ยนร นผ บร หาร ครอบคร ว (เช น การก อต งบร ษ ทลงท นหร อโฮลด ง) การปร บ โครงสร างการบร หาร (เช น การจ ดแผนก/ฝ าย หน วยธ รก จ) การระดมท นด วยว ธ การท หลากหลาย (เช น ตลาดห น ห นก เง นก ร วมหลายสถาบ นหร อ Syndicate loan) และการ วางแผนพ ฒนาทร พยากรมน ษย ภายในองค กร กล าวค อ ธ รก จ ครอบคร วไทยท สามารถพ ฒนาส บเน องต อมาได ไม ได ม โครงสร างแบบด งเด มท เข าใจก นโดยท วไปว าเป นธ รก จแบบป ด ควบค มท งความเป นเจ าของและการบร หาร แต เป น ธ รก จ ครอบคร ว สม ยใหม ท ม การพ ฒนาตนเอง เพ อตอบสนองต อ การเปล ยนแปลงของสภาพแวดล อมอย เสมอ (Suehiro and Wailerdsak, 2004 และ Suehiro, 2008) ท งๆ ท ธ รก จครอบคร วม ความสำค ญต อระบบ ท นน ยมไทยอย างมาก การศ กษาและว จ ยเก ยวก บเร องน ย งม อย น อย (เนตรนภา 2549a, เนตรนภา 2549b, เนตรนภา 2549c, นวพล 2552, ก ตต พงศ 2554) ในป จจ บ นการอบรม ป ท 7 ฉบ บท 2 กรกฎาคม ธ นวาคม 2555 ส มมนาเก ยวก บธ รก จครอบคร ว ซ งจ ดโดยสถาบ นการศ กษา และธนาคารพาณ ชย ท ให ส นเช อแก ว สาหก จขนาดกลางและ ขนาดย อม (หร อเอสเอ มอ ) เร มม ให เห นก นมากข น อย างไรก ด เน อหาท สอนก นโดยท วไปม กอ างอ งทฤษฎ และกรณ ศ กษาจาก ต างประเทศ แม จะม การนำเสนอกรณ ศ กษาของประเทศไทย บ างก ย งม จำก ดและไม สามารถมองเห นภาพรวมได อย างเช น ในเร องการส บทอดก จการของครอบคร ว หากด ผ วเผ นจะเห น ว าบางธ รก จครอบคร วให บ ตรชายคนโตเป นผ ส บทอดบร ษ ท หล ก แต บางธ รก จไม ได ให บ ตรชายคนโตแต กล บให บ ตรชาย ลำด บอ น เช น นายธน นท เจ ยรวนนท ของเคร อเจร ญโภคภ ณฑ เป นบ ตรคนท 5 ในบรรดาบ ตรท ง 5 คนของนายเอ กชอ แซ เจ ย หร อนายบ ณยส ทธ โชคว ฒนาของเคร อสหพ ฒน เป นบ ตรคนท 3 ของนายเท ยม โชคว ฒนา ซ งเป นเพ ยงกรณ ศ กษารายย อยเท าน น รวมท งคำกล าวท ว าธ รก จครอบคร ว อย ได ไม เก นร นท 3 ก ม การพ ดก นอย างกว างขวาง (ธงช ย, 2546) แต ย งขาดหล กฐานข อเท จจร งท พ ส จน กรณ ศ กษาของ ไทย บทความว จ ยช นน จ ดทำข นเพ อตอบคำถาม 2 ข อต อ ไปน ค อ (ก) กล มท นธ รก จครอบคร วไทยในป จจ บ น ณ ป 2555 เป นคนไทยเช อชาต จ นในส ดส วนเท าไหร และกำล ง อย ในร นท เท าไหร น บต งแต ร นผ ก อต ง (ข) ผ ก อต งก จการได เล อกให ใครเป นผ ส บทอดก จการ หล กของตระก ล (บร ษ ทหล กหร อเคร อธ รก จหล ก) และการ ส บทอดก จการโดยบ ตรชายคนโตม เป นส ดส วนเท าไหร 2. ทบทวนวรรณกรรม (Literature Review) อ นท จร งป ญหาสำค ญของการดำรงอย และการ พ ฒนาของธ รก จครอบคร วน น อย ท ว าการส บทอดธ รก จ จะทำได อย างราบร นหร อไม ซ งก ค อม แผนการเตร ยมต ว ผ ส บทอด (successors) หร อไม น นเอง Mary B. Rose ศาสตราจารย ด านประว ต ศาสตร ธ รก จของมหาว ทยาล ย Lancester บรรณาธ การหน งส อเร อง Family Business (1995) กล าวว า จะวางแผนการส บทอดธ รก จครอบคร วอย าง สร างสรรค ได หร อไม น น เป นงานหล กท ผ บร หารจะต องกระทำ ด วยจ ตว ญญาณแห งการเป นผ ประกอบการ ซ งสำค ญไม แพ 19 สถาบ นทร พยากรมน ษย มหาว ทยาล ยธรรมศาสตร การนำเอาเคร องจ กรใหม มาใช และท สำค ญการส บทอดธ รก จ ไม ใช การร บทอดส นทร พย ของบร ษ ทหร อป ายช อร านเท าน น แต เป นการส บทอดความเป นผ นำ (leadership succession) และจะต องม การค ดวางแผนและมองในระยะยาว (Rose, 1995, น. 129) ป ญหา การส บทอดก จการ ม การว พากษ ว จารณ ก นเร อยมา โดยเก ยวโยงก บการเส อมสลายของท นน ยมใน ประเทศอ งกฤษเม อปลายศตวรรษท 19 ท เร ยกก นว า โรคอ งกฤษ (The British Disease) โดยความเช อหล กท ส บทอดก นมากล าวว า ประเทศอ งกฤษไม สามารถพ ฒนา โครงสร างบร ษ ทจากธ รก จครอบคร วหร อท นน ยมส วนบ คคล (personal capitalism) ไปส บร ษ ทมหาชนท แยกความเป น เจ าของ (ownership) ออกจากการควบค ม (control) ได ซ งตรงก นข ามก บประเทศสหร ฐอเมร กาและเยอรม น ท โครงสร างบร ษ ทม ว ว ฒนาการไปส บร ษ ทสม ยใหม (modern corporation) หร อท นน ยมผ บร หาร (managerial capitalism) ท ม การแยกความเป นเจ าของและการควบค ม ออกจากก นอย างช ดเจน ผ บร หารม ออาช พท ไม ใช คนใน ครอบคร วเป นผ ควบค มการบร หารงานของบร ษ ท ซ งถ อเป น ป จจ ยสำค ญท ผล กด นให สองประเทศน กลายเป นประเทศ มหาอำนาจทางเศรษฐก จแทนประเทศอ งกฤษในเวลาต อมา (Chandler, 1976 และ Payne, 1984) นอกจากน ธ รก จครอบคร วของประเทศอ งกฤษ ในสม ยน น ย งม งเน นท การส งสมส นทร พย เพ อครอบคร ว และส งต อให แก ล กหลานเท าน น จ งพยายามหล กเล ยงการ ส ญเส ยอำนาจการควบค ม ทำให ผ ประกอบการอ งกฤษ ไม กระต อร อร นท จะลงท นในเร องการผล ต การจ ดจำหน าย และการบร หาร ซ งเป น 3 ป จจ ยสำค ญในการช วยลดต นท นอ น เก ดจากการประหย ดจากขนาดและการผล ตส นค าหลายอย าง (economies of scale and scope) ของธ รก จในช วงการ ปฏ ว ต อ ตสาหกรรมคร งท 2 (Chandler 1990) ธ รก จ ครอบคร วย งถ กมองว าเป นพวกอน ร กษ น ยม (conservatism) และล าหล ง (backwardness) ย งไปกว าน นธ รก จครอบคร ว ม กจะส ญเส ยพล งในการข บเคล อนองค กรท กๆ คร งท ม การ เปล ยนร น (Rose 1993) เก ยวเน องก บป ญหาการเปล ยนร น ม สมมต ฐานท เป น ท ร จ กก นอย างแพร หลาย เร ยกว า การเส อมสลายในร นท 3 (third generation decline) ก บ บ ดเด นบร คส ซ นโดรม (Buddenbrooks syndrome) โดย David S. Landes อด ตศาสตราจารย ด านประว ต ศาสตร ของมหาว ทยาล ย George Washington ได อรรถาธ บายเร องการเส อมสลาย ในร นท 3 ไว ว า ธ รก จครอบคร วก อต งก จการข นมาด วยแรง บ นดาลใจท ม งม นในร นก อต ง และพ ฒนาให ธ รก จเต บโต (grow) ต อมาในร นท 2 จะพยายามขยายก จการ (prosper) ผ ก อต งในร นแรกเป นผ เล อกผ ส บทอดและฟ มฟ กด วยตนเอง แต เม อถ งร นท 3 แรงบ นดาลใจและจ ตว ญญาณแห งการเป น ผ ประกอบจะค อยๆ ลดลง สมาช กครอบคร วในร นท 3 อาจขาดความสามารถในการบร หาร ขาดความเหมาะสม หร อขาดความสนใจในก จการของครอบคร ว จนท ายส ดแล ว นำไปส ความเส อมถอยและส ญสลาย (decline) ของธ รก จ ครอบคร วในท ส ด เร ยกว า สมมต ฐานวงจรช ว ตธ รก จ ครอบคร ว (family business life-cycle) (Landes, 1965, pp ) ซ งสมมต ฐานน สอดคล องก บสถ ต อ ตราการ อย รอด (survival rate) ท ต ำ หร อช วงช ว ต (lifespans) ท ส น ของธ รก จครอบคร วท พบเห นท วไป อ นเน องมาจากความยาก ลำบากในการส บทอดธ รก จจากร นหน งไปอ กร น เน องจาก ธรรมชาต ของธ รก จท แข งข นส ง การเปล ยนแปลงของสภาพ แวดล อม การเจ บป วยของสมาช กครอบคร วโดยกะท นห น เป นต น (Church 1993) ส วนบ ดเด นบร คส ซ นโดรมน น ศาสตราจารย Rose B. Mary ได นำมาจากนวน ยายช อด งของโธม ส ม นน (Thomas Mann) น กประพ นธ ชาวเยอรม นเจ าของ ร า ง ว ล โ น เ บ ล ด า น ว ร ร ณ ก ร ร ม ใ น ป ค. ศ เร อง Buddenbrooks: The Decline of a Family ซ งเป นนวน ยายขนาดยาวสองเล ม ท แสดงถ งการล มสลาย ของครอบคร วบ ดเด นบร คส คหบด ม งค งแห งเม องล อเบค (Luebeck) ประเทศเยอรม น ช วงศตวรรษท 19 ท ส บทอด ธ รก จครอบคร วได เพ ยง 4 ร น นอกจากน ศาสตราจารย Rose B. Mary ย งอรรถาธ บายว า ธ รก จครอบคร วท พ ฒนาจนอ มต ว แล ว (mature family firm) จะสามารถดำรงอย ได อย างย งย น จะต องม การส บทอดก จการอย างม ประส ทธ ภาพ เช น ใช ระบบ ย ดตามความสามารถภายในครอบคร ว (a familial meritocracy, or meritocracy within the family) ซ งหมาย ถ งการเล อกผ ส บทอดจากคนในครอบคร วท ม
Related Search
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks