ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ: Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΤΕΚΕ ΠΟΣΜΠΟΣ ΤΗΣ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

Description
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ: Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΤΕΚΕ ΠΟΣΜΠΟΣ ΤΗΣ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

Please download to get full document.

View again

of 4
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Arts & Culture

Publish on:

Views: 0 | Pages: 4

Extension: PDF | Download: 0

Share
Tags
Transcript
  ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ∆ΟΥ∆ΟΣ ∆ΙΚΗΓΟΡΟΣ   ΕΙ∆ΙΚΟΣ ΙΣΛΑΜΟΛΟΓΟΣ   ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ, ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑ∆ΑΣ ‘ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ’ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΝΩΜΟ∆ΟΤΗΣΗ  Από την εδρεύουσα στην Κοµοτηνή ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ   ΕΠΙΤΡΟΠΗ   ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗΣ   ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ , διά   του   Προέδρου   της   µου   τέθηκε   το   ακόλουθο   ερώτηµα : Ο   ιστορικός   τεκκές   Ποσµπός   της   Κοµοτηνής , που   αποτελεί   βακούφιο   του   Ιερού   Τεµένους  ‘ Εσκή   Τζαµί ’ της   πόλης   έχει   κοινωφελή   χαρακτήρα   ή   όχι ; ΑΠΑΝΤΗΣΗ : Η   γνώµη   µου   ως   προς   το   παραπάνω   ερώτηµα   είναι   η   εξής , λαµβανοµένων    υπόψη   και   των   στοιχείων   που   έχω   στη   διάθεσή   µου   ως   προς   τον   συγκεκριµένο   Τεκκέ   της   Κοµοτηνής . Ο   Τεκκές   Ποσµπός   της   Κοµοτηνής , ιδρύθηκε   περί   τα   τέλη   του  14 ου   αιώνα   από   τον    Σεΐχη    Αχµέτ     Ριφαή    Μπαµπά , σπουδαίο   πνευµατικό   δάσκαλο   του   σούφικου   τάγµατος   Ριφαή . Καταλαµβάνει   οικόπεδο   στην   περιοχή  ‘ ΕΚΤΕΝΕΠΟΛ ’ της   Κοµοτηνής , εντός   του   οικοδοµικού   τετραγώνου  ( Ο . Τ .) 8, αλλά   είχε   εξαιρεθεί   από   την   απαλλοτρίωση   λόγω   ρυµοτόµησής   του   µε   τη   δηµιουργία   Ζώνης   Ενεργού   Πολεοδοµίας   στην   Κοµοτηνή . Το   οικόπεδο   του   τεκκέ   είχε   αρχικά   εµβαδόν   περίπου  1.350,00 τ . µ . και   µετά   την   εφαρµογή   της   πράξης   ρυµοτοµίας    υπ ’ αριθµόν   Γ .39409/1981 το   εναποµείναν   σήµερα   οικοπεδικό   τµήµα   τούτου   έχει   εµβαδόν  815,37 τ . µ .. Αποτελεί   αυτοτελή   ιδιοκτησία   εντός   του   Ο . Τ . 8 της   ΖΕΠ , αποτελεί   βακούφι   του   Ιερού   Τεµένους  ‘ Εσκή   Τζαµί ’ της   Κοµοτηνής   και   σύµφωνα   µε   το    νόµο   είναι    υπό   την   διαχείριση   και   την   διοίκηση   της   ∆ιαχειριστικής   Επιτροπής   της   Μουσουλµανικής   Περιουσίας   Κοµοτηνής . Ο   σπουδαίος   Τεκκές   Ποσµπός    υφίστατο   µέχρι   τα   τέλη   της   δεκαετίας   του  ’80. Το  1989 κατεδαφίστηκε   από   συνεργεία   του   ∆ήµου   Κοµοτηναίων   µε   σκοπό , σύµφωνα   µε    υποσχέσεις   και   εξαγγελίες   επισήµων    να   ανακατασκευαστεί   µε   φροντίδα   της   ελληνικής   πολιτείας . Το   γεγονός   ότι   σήµερα   από   τον   ιστορικό   Τεκκέ    υπάρχουν   µόνον   σπαράγµατα   των   κτισµάτων   που   καταστράφηκαν , δεν   αλλοιώνει , έστω   κατ ’ ελάχιστον   τον   βακουφικό   χαρακτήρα   του   οικοπέδου . ΚΟΜΝΗΝΩΝ 21, 546 24 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΗΛΕΦΩΝΟ 2310 264 185 • ΤΗΛΕΟΜΟΙΟΤΥΠΟ 2310 261 466 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ∆ΙΕΥΘΥΝΣΗ: george_doudos@hotmail.com   2   Είναι   ανάγκη    να   τονισθεί   ότι   ο   ιστορικός   Τεκκές   Ποσµπός   αποτελούσε   επί   αιώνες   πνευµατικό , φιλανθρωπικό   και   ευαγές   κέντρο , όντας   µοναδικός   στην   περιφερειακή   ενότητα   της   Ροδόπης . Η   λέξη   βακούφι   ή   βακούφιον   προέρχεται   από   την   αραβική   λέξη   wakf ( ουάκφ ) και    υιοθετήθηκε   από   την   ελληνική   γλώσσα , ως   δάνειο   από   την   τουρκική   οθωµανική   vakf (  βακφ )   ή   vakıf (  βακούφ ) . Άλλωστε   το   οθωµανικό   βακουφικό   σύστηµα   βασίζεται   στις   αρχές   του   ισλαµικού   δικαίου . Το   βακούφι   ως   θεσµός   συνίσταται   στην   διηνεκή   αφιέρωση   περιουσίας , κινητής   ή   ακίνητης , εκ    µέρους   ενός   Μουσουλµάνου , για   την   θεραπεία   οποιουδήποτε   σκοπού   αναγνωρίζεται   κατά   τον   Ιερό   Μουσουλµανικό    Νόµο , ως   ευσεβής   ή   φιλάνθρωπος   για   την   εξυπηρέτηση   του   κοινού   καλού   και   την   ανακούφιση   των   φτωχών . Εποµένως   είναι   πρόδηλος   ο   κοινωφελής   χαρακτήρας   των   βακουφίων . Βακούφι   ονοµάζεται   και   αυτή   καθαυτή   η   αφιερωµένη   περιουσία . Τα   βακούφια   διακρίνονται   σε   δύο   κατηγορίες . Σ ’ εκείνα   που   δεν   αποφέρουν   κάποια   πρόσοδο   και   είναι   συνήθως   τεµένη , τεκκέδες   σούφικων   αδελφοτήτων   ∆ερβίσηδων , όπως   ο   Τεκκές   Ποσµπός   της   Κοµοτηνής , ξενώνες   για   διερχόµενους   ταξιδιώτες , τα   γνωστά   καραβάν   σαράι , ιεροσπουδαστήρια , γνωστά   και   ως   µεντρεσέδες , πτωχοκοµεία , γνωστά   ως   ιµαρέτ , βρύσες   και   γέφυρες . Υπάρχουν   βακούφια   που   αποφέρουν   εισοδήµατα , µετά   από   εκµίσθωσή   τους   έναντι   τελέσµατος   και   συνίστανται   σε   προσοδοφόρα   ακίνητα   και   ονοµάζονται   µη   γνήσια   βακούφια . Τα   εισοδήµατα   από   τα   βακούφια   της   δεύτερης   κατηγορίας   εξυπηρετούν   αποκλειστικά   κοινωφελείς   σκοπούς , σύµφωνα   µε   τους   όρους   της   πράξης   αφιερώσεώς   τους   ή   αποτελούν   κατά   κάποιο   τρόπο   παρακολουθήµατα   γνησίων   βακουφιών . Το   βακούφι   γενικά   ως   αφιέρωµα , θεωρείται   ότι   ανήκει   στο   Θεό , µε   την   έννοια   ότι   αποτελεί  res divini juris ( πράγµα   ή   αντικείµενο   θείου   δικαίου ) και  res extra commercium ( πράγµα   εκτός   συναλλαγής ) διηνεκώς   και   ως   εκ    τούτου   είναι   αναπαλλοτρίωτο . Η   έννοια   του   βακουφιού   είχε   καταστεί   ταυτόσηµη   µεταξύ   Μουσουλµάνων , Ορθοδόξων   Χριστιανών , Ισραηλιτών , Αρµενίων , Χαλδαίων   και   Ασσυρίων   Χριστιανών   µε   την   έννοια   του   απαραβίαστου , του   ιερού , του   απαγορευµένου    να   αποτελέσει   αντικείµενο   συναλλαγής , κατά   την   περίοδο   της   οθωµανικής   Αυτοκρατορίας . Στη   βόρεια   Ελλάδα   µεταξύ   των   Ορθοδόξων   Χριστιανών   είναι   οικεία   η   έννοια   του   βακουφίου   και   αναφέρεται   σε   ακίνητα   κυρίως   που   περιήλθαν   κατά   το   παρελθόν   κατόπιν   δωρεάς   σε   ιερούς    ναούς   και   ιερές   µονές   ή   ακόµη   και   σε   άλλα   κοινωφελή   έργα . ( Βλ  . Γ . ∆ούδος·   Το   Καθεστώς   των   Βακουφίων   στη   ∆υτική   Θράκη , Θεσσαλονίκη  2005. Εισήγηση   σε   ηµερίδα   της  ‘ Εταιρίας    Νοµικών   Βορείου   Ελλάδος ’, ψηφιοποιηµένη   δηµοσίευση     3 https://docs.google.com/document/d/1CDjKRX0g2EiOz4bPp87dxZbNaEBEs76efSywATz9Obk/edit?hl=en_US,  Ντιλέκ    Κουρµπάν - Κωνσταντίνος   Τσιτσελίκης · Μια   ιστορία   αµοιβαιότητας : Τα   µειονοτικά   βακούφια   στην   Ελλάδα   και   την   Τουρκία . TESEV YAYINLARI 2010, ψηφιοποιηµένη   έκδοση  http://www.tesev.org.tr/ UD_OBJS/PDF/ DEMP/ENG/TR-YN-Vakiflar-Yunanca.pdf). Σύµφωνα   µε   τη   Συνθήκη   της   Λοζάνης  ( βλ  . άρθρα  37 έως   και  45), τα   κοινοτικά   βακούφια , τα   µουσουλµανικά   στην   Ελλάδα  ( ∆υτική   Θράκη ) και   τα   µη   µουσουλµανικά   στην   Τουρκία , αναγνωρίζονται   ως  sui generis  νοµικά   πρόσωπα   και   διακρίνονται , εξαιρούµενα , από   όσα   ιδρύµατα   διέπονται   από   το   ελληνικό   και   το   τουρκικό   αστικό   δίκαιο  ( βλ  .  Ντιλέκ    Κουρµπάν - Κωνσταντίνος   Τσιτσελίκης   ό . π .).  Όσον   αφορά   το   ζήτηµα   που   µας   απασχολεί   ενδιαφέρον   έχουν   διατάξεις   του    νόµου  3647/2008 ( ΦΕΚ    Α  37) « ∆ιοίκηση   και   διαχείριση   των   Βακουφίων   της   Μουσουλµανικής   Μειονότητας   στη   ∆υτική   Θράκη   και   των   περιουσιών   τους ». Το   άρθρο  1 του    νόµου   αναφέρει   ρητά   ότι   τα   θέµατα   της   διοίκησης   και   της   διαχείρισης   των   Βακουφίων   της   Μουσουλµανικής   Μειονότητας   της   Θράκης   διέπονται   κατά   πρώτον   από   τη   Συνθήκη   της   Λοζάνης   και   κατά   δεύτερο   από   το    νόµο   αυτό . Το   άρθρο  2 του    νόµου   ορίζει   ότι  « Βακούφιο   είναι   αφιέρωµα   κατά   τον   Ιερό   Ισλαµικό    Νόµο , που   περιλαµβάνει   ακίνητα   ή   και   κινητά   περιουσιακά   στοιχεία   ή   πρόσοδο    υπέρ   ευσεβούς , αγαθοεργού , κοινωφελούς   γενικά   σκοπού   ή    υπέρ   φιλανθρωπικού , θρησκευτικού , ευαγούς   ιδρύµατος , που   είτε    υπάρχει   είτε   ιδρύεται   για   µη   κερδοσκοπικό   σκοπό ». Τέλος   η   διάταξη   του   άρθρου  4 παράγρ . 1 του    νόµου   προβλέπει   ότι   τα    υπάρχοντα   Βακούφια   που   περιλαµβάνουν   ακίνητη   περιουσία  « λογίζονται   ως   κοινωφελή   ιδρύµατα ».  Όπως   βλέπουµε   η   έννοια   του   Βακουφίου   κατά   το   περιεχόµενό   της   ταυτίζεται   µε   την   έννοια   του   κοινωφελούς   ιδρύµατος   ή   οργανισµού , σύµφωνα   µε   την   τρέχουσα   ορολογία   που   χρησιµοποιείται   γενικώς . Η   ελληνική   πολιτεία , προτού   ψηφισθεί   ο    νόµος  3647/2008, αναγνωρίζοντας   προφανώς   τον   κοινωφελή   χαρακτήρα   των   Βακουφίων   της   Μουσουλµανικής   Κοινότητας   της   ∆υτικής   Θράκης   µε   το   άρθρο  7 παράγρ . 4 του    νόµου  3554/2007 ( ΦΕΚ    Α  80) έχει   απαλλάξει   τις   βακουφικές   περιουσίες   από   φορολογία   ή   άλλη    νόµιµη   επιβάρυνση . Οι   τεκκέδες   των   σούφικων   αδελφοτήτων   στο   Ισλάµ   παροµοιάζουν   µε   τα   µοναστήρια   της   χριστιανικής   Εκκλησίας . Κατά   το   οθωµανικό   δίκαιο   περί   γαιοκτησίας , που   εφαρµόζεται   ακόµη   σε   ορισµένες   περιπτώσεις   από   τα   ελληνικά   ∆ικαστήρια , επειδή   προείχε , όπως   και   προέχει   ο   κοινωφελής   χαρακτήρας   των   τεκκέδων , αυτοί   είναι   Βακούφια   και   µάλιστα   της   κατηγορίας  ‘ µουστεσνά ’ , που   σηµαίνει   ότι   διοικούνταν   και   ήταν    υπό   τη   διαχείριση   του   προϊσταµένου - ηγουµένου  ( Σεΐχη ) του   τεκκέ , ο   οποίος   ήταν   ο   µουτεβελή   του   βακουφίου  ( βλ  . σχετ .   4  Ν . Π . Ελευθεριάδης   Θέµις   ΛΒ  112,  Ν . Π . Ελευθεριάδης , επίσηµη   γνωµοδότηση   Θέµις  478-479, Θρασύβουλος   Γ . Παπαθανασίου   Θέµις   ΚΗ  111-112 και  125-128, απόφαση   Αρείου   Πάγου  133/1915 Θέµις   ΚΣΤ  589). Παλιότερα   που   στην   ελληνική   επικράτεια    υπήρχαν   περισσότεροι   τεκκέδες   εν   λειτουργία , ελληνικά   δικαστήρια   ασχολήθηκαν   µε   το   αν   οι   τεκκέδες   αποτελούν   βακούφια   και   κατ ’ ακολουθία   συνιστούν   κοινωφελή   µε   τη   γενική   έννοια   του   όρου   ιδρύµατα . Περιορίζοµαι    να   παραθέσω   τις   εξής   αποφάσεις , οι   οποίες   απάντησαν   θετικά   ως   προς   τον   χαρακτήρα   των   τεκκέδων   ως   βακουφίων   και   των   περιουσιών   τους   ως   βακουφικών : Πρωτοδικείο   Βόλου   αριθ . 427/1933, Πρωτοδικείο   Λάρισας   αριθ . 412/1939, Ειρηνοδικείο   Φαρσάλων   αριθ . 40/1921 ( βλ  . Παναγιώτης   Γεωρ . Τσιακούµης · Ο   Τεκές   των   Μπεκτασήδων   στο   Ιρενί   Φαρσάλων . Αθήνα  2006).  Όσον   αφορά   τον   Τεκκέ   Ποσµπός   της   Κοµοτηνής , πρόκειται   για   βακουφικό   ακίνητο , προϋφιστάµενο   του    νόµου  3647/2008, που   ex lege θεωρείται   κοινωφελές   ίδρυµα . Από   την   άλλη   µεριά   κατά   την    υπεραιωνόβια   λειτουργία   του   παραπάνω   τεκκέ , ήταν   πράγµατι   ακίνητο   αφιερωµένο   στην   εξυπηρέτηση   κοινωφελούς   σκοπού   θρησκευτικού , πολιτιστικού   και   φιλανθρωπικού   χαρακτήρα . Σύµφωνα   µε   όσα   εκτέθηκαν   ήδη , ο   Τεκκές   Ποσµπός   της   Κοµοτηνής   είναι   βακούφιο   του   Ιερού   Τεµένους  ‘ Εσκή   Τζαµί ’ της   πόλης   και   λόγω   της   ιδιότητάς   του   ως   βακουφίου   θεωρείται   κατά   το    νόµο  3647/2008, άρθρο  4 παράγρ . 1 ως   κοινωφελές   ίδρυµα . Η   αναγνώριση   του   κοινωφελούς   χαρακτήρα   του   συγκεκριµένου   τεκκέ , καθόσον   αποτελεί   βακούφι   στη   ∆υτική   Θράκη   πηγάζει   από   το    νόµο   που   αναφέρθηκε   πιο   πάνω   και   περιττεύει   όλως   διόλου   κάθε   άλλη   ενέργεια   έναντι   της   ∆ιοικήσεως   προκειµένου    να   διαπιστωθεί   ή    να   αναγνωρισθεί   ότι   ο   Τεκκές   Ποσµπός   της   Κοµοτηνής   εξοµοιώνεται   απολύτως   και   θεωρείται   κοινωφελές   ίδρυµα . Η   παρούσα   Γνωµοδότηση   συντάχθηκε   σύµφωνα   µε   τη   διάταξη   του   άρθρου  58 του   Κώδικα   ∆ικηγόρων  ( κυρώθηκε   µε   το    νοµοθετικό   διάταγµα  3026/1954). Θεσσαλονίκη , 12  Νοεµβρίου  2011 Ο   Γνωµοδοτών  
Related Search
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks