POLİS GÖREVİ, YETKİSİ VE SORUMLULUĞU

Description
POLİS GÖREVİ, YETKİSİ VE SORUMLULUĞU

Please download to get full document.

View again

of 18
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Social Media

Publish on:

Views: 2 | Pages: 18

Extension: PDF | Download: 0

Share
Tags
Transcript
  POLİS GÖREVİ, YETKİSİ VE SORUMLULUĞUSalih DUYSAK  Birlikte yaşama ihtiyacı toplumların “Devlet” olarak teşkilatlanmasına yol açmış ve kamu düzeni ile güvenliğinin sağlanması Devlet’in aşta gelen g!revlerinden iri olmuştur" Devlet’in u g!revi polis teşkilatı ve diğer kolluk kuvvetleri tara#ından yerine getirilir" $  %olis kavramı $&" yüzyıla kadar 'vrupa’da( devletin toplumu kontrol etme anlayışının( suç !nleme( suç araştırma ve düzeni sağlama gii !zel #onksiyonları da içeren ir içimi olarak kullanılmıştır" )  %olisin toplumdaki yeri ve rolü konusundaki tartışmalar polis g!revi ekseninde #arklı yaklaşımlar ve tanımlamalar ortaya çıkarmıştır" Bu çerçevede polis g!revi denildiğinde* • +uçların !nlenmesi( • +uçluların yakalanması( • +uçların araştırılması( • ,amu düzeninin ve huzurun sağlanması #onksiyonları !ne çıkmaktadır" -  “.üvenliği ve kamu düzenini( kişilerin ve kamu hizmetlerinin korkusuzca( çekinmeden karar almalarını sağlayan( halkın rahat ve huzurunu ırz( can ve malını( konut dokunulmazlığını koruyan( kanun ve nizamlara aykırı hareket edenlere karşı( kendisine kanunlarca tanınan yetki ile hareket edip( gerektiğinde zor kullanan ve onları adalete teslim eden( sil/hlı ir devlet kuvveti” 0  olan polisin g!rev( yetki ve sorumluluk ilişkisinin hukuka uygun kurulması( !zgürlük ve güvenlik arasındaki dengenin sağlanailmesi akımından !nem taşımaktadır" A)   GÖREV KAVRAMI .!rev s!zlükte* ir nesne veya ir kimsenin yaptığı iş( işlev( resm1 iş( vazi#e( ir kimseye veya ir kurula verilen !zel amaçlı g!rev( misyon olarak tanımlanmaktadır" 2   Görev, yaa, !"ral ya #a ahla!$% yeri%e &e'iril(ei%i &ere!li &ör#* y!(ll!'r+ Ka%"%, '! ve yö%e'(eli! &i-i h"!"!i (ev"a'$% ve a(irleri% ya. #e#i*i%i ya.(a!, ya.(a #e#i*i%i 1  '3D45( 'hmet 6amdi( ,amu 3!netimi 7e %olis( .azi ,itaevi( 'nkara8)99:( s")&- 2  .;<;=>( 'ytekin( ?nleyici %olislik( +eçkin 3ayıncılık( 'nkara8)99-( s")$ 3  .;<;=>( 'ytekin( a"g"e" s")0 4  ,@5A;=( 5urullah( 3;54+;3( eridun( 5@6C<@( 'yşe( Euhakeme 6ukuku Dalı Clarak Feza Euhakemesi 6ukuku( Beta 3ayınları( $:" askı( >stanul( ,asım )99G( s" 002 5  httpHIIJJJ"tdk"gov"tr  1  ya.(a(a! &örev !avra($%$% i/i%e &irer+ :  Eevzuata dayanmadıkça ir kimseden ir g!revin istenmesi veya yapılması s!z konusu değildir" Buradaki g!rev ile kastedilen “ !a(" &örevi0 dir" G Ka(" &örevi, devletin devlet olarak gerçekleştirmek zorunda olduğu( kamu hukuku kurallarına g!re kamu kudretini kullanarak yaptığı savunma( güvenlik ve yargılama gii etkinliklerdir  & " Feza ve >dare hukuku doktrininde devletin asli #onksiyonları !a(" &örevi ( tamamlayıcı ve yardımcı nitelikteki #onksiyonları !a(" hi(e'i  olarak tanımlanmaktadır  K " ;sas itiariyle kamu g!revi( kamu g!revlileri eliyle yürütülür" “,amu g!revlisi”( kamusal #aaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi ir surette sürekli( süreli veya geçici olarak katılan kişidir  $9 " .!revin yerine getirilmesi( o işle g!revlendirilmiş memur tara#ından mevzuat hükümleri çerçevesinde ya da amir tara#ından verilecek yazılı veya s!zlü emirlerle hizmetin yapılmasıdır" $$  6izmet* hukuk normlarının yapılmasını yahut yapılmamasını !ng!rdüğü işlerdir" 'mir tara#ından yazılı veya s!zlü olarak emredilen ya da yasaklanan işlere de hizmet denmektedir" $)   P1li, &örevli -"l"%#"*" (l!i $%$rlar i/i%#e, hi(e' -ra%2$, yeri ve a(a%$%a -a!$l(a!$$%, -ir "/la !ar2$la2'$*$%#a "/a el !1y(a!, ö%le(e!, a%$! ve "/ #elilleri%i 'e.i', ("ha3aa ve ye'!ili a-$'aya 'eli( e'(e!le &örevli ve ye'!ili#ir+  Bu madde hükmü gereğince ir suça müdahale eden polise karşı işlenen suçlar g!revli memura karşı işlenmiş suç* müdahalede ulunan polisin işlediği suçlar ise g!revli memurun işlediği suç sayılır" $-   Yer ve a(a% &öe'(e!ii% .1li (e("rlar$%$% &örevli 1l(alar$ -ir "/la 6  +?5E;L( 5evzat( ;mniyet Aeşkilatı ve %olis Eeslek 6ukuku( +eçkin 3ayıncılık( 'nkara(;kim8)99K( 2" Baskı s"$G$ 7  45D4,<4( =emzi( %olisin .!revleri( Aemel ,avramlar( %olisin .!rev 7e 3etkileri içinde( 'nadolu Mniversitesi( '? 3ayınları( 3ayın 5oHG&&( )" Baskı( ;skişehir 6aziran )990( s":- 8  >D;<;=( +erdar( 00&- +ayılı ,anun( JJJ"deu"edu"tr"IhukukIdergilerIdergiEiz08)I%DIkutlu")pd#( s": 9  'yrıca kz" F;3<'5( 'dil( Eemur( ,amu 6izmeti ve ,amu .!revi ,avramlarının 2)-G +ayılı Aürk Feza 3asası da Dikkate 'lınarak 'çıklanması( Ealiye ve +igorta 3orumları( Ccak $8$2 )99G( +ayıH 0GK80&9 10  2)-G +ayılı AF,( madde :Ic" Eaddenin gerekçesinde   ise( kişinin kamu g!revlisi sayılması için aranacak yeg/ne !lçütün( g!rdüğü işin kamusal #aaliyet olması gerektiği i#ade edilmiştir" ,amusal #aaliyet ise( 'nayasa ve kanunlarda elirlenmiş olan usullere g!re verilmiş olan ir siyasal kararla( ir hizmetin kamu adına yürütülmesi olarak tanımlanmıştır" .erekçede !rnek olarak( ilirkişiler( tercümanlar( tanıklar ve askerler kamu g!revlisi olarak sayılmıştır" 'yrıca kz" D;E=;5( Burcu D!nmez( “Aürk Feza ,anununda ,amu .!revlisi ,avramı”(portal"uap"org"trI'ppNAhemesIDergiI)9$$8K08G92"pd#( s" $$-" 11  3'O'=( 3ılmaz( 'çıklamalı %olis Eeslek 6ukuku( Eusta#a ,itaevi( ):" Bası( 'nkara8)99G( s"$)$ 12  45D4,<4( =emzi( a"g"e" s":- 13  %7+,( ;k md" 0 P;kH $:I9:I$K&28-)--IG md"Q 2  !ar2$la2(alar$ hali%e (%ha$r 1l"., '( eyle( ve i2le(leri%#e (e("r ay$l(alar$ ö !1%"" #e*il#ir+ 45   ,amu düzenini koruma g!revi çerçevesinde( kamu düzeni ve emniyetini tehlikeye düşüren veya ihl/l eden ir olay meydana geldiğinde( polis normal durumu yeniden yaratailmek için her şeyi yapmak mecuriyetindedir" 'ncak u g!revini yerine getirirken kurallarla ağlıdır" $2  %olis kamu düzenini ve kamu güvenliğini korumak suretiyle 6'1.l"(" 'ehli!elere 47  !ar2$ !1r"(a!0  g!revini yerine getirir  $G  Aoplumu tehlikelere karşı koruma”( 6öel 'ehli!elere !ar2$ !1r"(a 48 0  ve 6&e%el 'ehli!elere !ar2$ !1r"(a0  olarak ikiye ayrılır" 3asa koyucu toplumu !zel tehlikelerden korumak için !nceden yasa( tüzük( y!netmelik veya ir iç genelge şeklinde normlar düzenler  $K " 3asa koyucunun topluma y!nelik ütün tehlikeleri !nceden !ng!rerek( u tehlikeyi doğuran hususu( ir yasa yaparak yasaklaması mümkün olmadığı için( %olise ayrıca ir 6&e%el ye'!i 9: 0  verilmesi ihtiyacı doğmuştur" 'nayasa’nın $-" maddesi uyarınca( “temel hakların kısıtlanması için”( ancak ir yaa ile verileilen olan u genel yetkinin( sınırlarının da elli olması gerekmektedir" %olisin “genel tehlikeleri” !nlemek için kullanacağı u yetki( gerçekleşen ir olayda( 6!a(" &ve%li*i0 ve 6!a(" #e%i0 a/$$%#a% 61("' -ir 'ehli!e%i% 94 0  doğmuş olmasına ağlıdır" %olis( yasa ile yasaklanan ve kendisine genel ir tehlikeye !nleme yetkisini 14  3argıtay Feza .enel ,urulu( ):I$$I$KK: tarih( ;H $KK: I 33B8)))( ,H $KK: I )0- 15  ,@5A;=( 3;5>+;3( 5@6C<@( a"g"e" s" 00:( Bkz" dipnot : ( 6M#ahale e#e% .1li ye'!ili 1l(al$, 'a!#ir ye'!ii%i% $%$rlar$ i/i%#e !al(al$, !ey3i #avra%(a(al$ ve 1("' 1lay -a!$($%#a% .1li 'e#-iri%e -a2v"r(a 1r"%l" 1l(al$#$r+0 16  'raya engel ir seep girmediği takdirde( hayat tecrüesine g!re zarar sonucunun doğduğu ilinen hallerde ir tehlike var sayılır" Bkz" 3;5>+;3( eridun( ,olluk 6ukuku( Beta Basım '"O" >stanul( 'ralık8)99K( ( s" $9 17  3;5>+;3( eridun( ,olluk 6ukuku( s" $$ 18  3asa koyucunun kamu güvenliği veya düzenini tehdit eden ir tehlike oluşturan ir alanı !nceden teşhis ederek( öel -ir %1r( düzenleyerek toplumu u tehlikeye karşı savunması ve unu !nlemeye çalışmasıdır" Bkz" 3;5>+;3( eridun( ,olluk 6ukuku( s" $$ 19  ?zel Feza ,anunlarının çoğu( toplumu soyut ir tehlikeye karşı korumak amacı ile hazırlanmıştır" ,imlik Bildirme ,anunu( %asaport ,anunu( 3aancılar ,anunu( Aoplantı ve .!steri 3ürüyüşleri ,anunu( 'teşli +ilahlar ,anunu ve ,arayolları Ara#ik ,anunu ile suç tiplerini ve kaahatleri düzenleyen Aürk Feza ,anunu ve ,aahatler ,anunu da u kapsamda sayılailir" Bkz" 3;5>+;3( eridun( ,olluk 6ukuku( s" $$" 20  .enel yetki yasa koyucunun kamu düzeni ve kamu güvenliği açısından !nceden kural koymadığı alanlarda s!z konusudur" .enel yetki( ir yasak veya emre uyulmadığı takdirde de kullanılır" ?rneğin* ruhsat alınarak yapılması gereken ir #aaliyetin gerekli onay( izin ya da yetki elgesi olmadan yapıldığı hallerde( kural olarak ir kaahat( hatta azı hallerde suç işlenmiş olacağı ve kamu düzeninin ozulması( tehlikeye düşmesi s!z konusu olacağı için u gii hallerde polisin genel yetkisi doğar" Bkz" 3;5>+;3( eridun( ,olluk 6ukuku( s" 00" 21  +omut Aehlike* elirli ir anda P#ilhalQ ortaya çıkan tehlikedir" '#et ya da kaza durumları ile( suç veya kaahat işlemek üzere olduğu davranışlarından anlaşılan kişiler ya da terkedilmiş eşya somut tehlike !rnekleridir" Bkz" ;,O>( '" Eetin( %olisin Aehlikeyi ve +uçu ?nlemek 'macıyla ,işileri 3akalama ve @zaklaştırma 3etkisi ve 'lmanya ?rneği( +uç ?nleme +empozyumu( Bursa ;mniyet Eüdürlüğü 3ayınları8 5oH$( Bursa( 'ralık8)9$)( s"$9$ 3  veren ir davranışın yapıldığını #ark ettiği zaman( yani 61y"' 'ehli!eyi 99 ” !nleyen ir normun yasakladığı tipe uygun ir davranış ile karşılaştığında( una kendiliğinden müdahale etmeğe mecurdur  )- " %olis tedir alırken( kişilerin 'nayasa teminatı altında ulunan hayat( vücut ütünlüğü( !zgürlük( konut dokunulmazlığı gii haklarını( yasalara uygun olarak sınırlandırailir" %oliste g!revin yerine getirilmesinin )0 ( aşka ir i#adeyle %olis tedirlerinin koşulları şunlardırH )2 4) Ge;i!(e#e Tehli!e <ar'$ %olisin !nleme amacı ile harekete geçeilmesi için( her şeyden evvel ir 'ehli!e  mevcut  ulunmalıdır" %olis hukukunda tehlike( “ !a("%"% e(%iye'i veya #e%i -a!$($%#a% (ev;"' -"l"%a%0 tehlikedir" Larar verici olayın gerçekleşmeye aşlamış ulunduğu veya hemen aşlayacağı konusunda kesine yakın ir ihtimalin mevcut ulunduğu hallerde( ceza hukukundaki 6(e2r" av"%(a0  kavramı ile ağlantılı olan 6hale%   (ev;"' 'ehli!e0  vardır" .erçekleşmesinden korkulan zarar doğmazdan !nce( !nünü almak için aşka türlü davranmak imk/nı yoksa derhal müdahale edilmediği zaman kamu düzeninin ozulması veya tehlikeye girmesi s!z konusu ise 6&e;i!(e#e 'ehli!e0  vardır  ): " Bu anlamda ir tehlike( polis tedirlerine aşvurmanın şartlarından ir tanesidir" Eesel/( polisin evde arama yapailmesinin şartı( halen mevcut ir tehlikenin ulunmasıdır" “.ecikmesinde sakınca  ulunan hal” kavramını tanımlayan 3>.3 0Id ise( delil kayolması veya şüphelinin kaçması tehlikesinden yola çıkmıştır" C anda harekete geçilmediği takdirde zarar doğacak şekilde kamu emniyeti akımından yakın ir tehlike mevcut ulunmalıdır" )G 9) Gör%2'e =a!l$l$! <ar'$ 22   S1y"' Tehli!e>  yasa koyucu( kamu güvenliği veya düzenini tehdit eden ir tehlike oluşturan ir alanı !nceden !ng!rerek( toplumu u tehlikeye karşı savunmak ve kamu düzeni ve güvenliğine y!nelik oluşailecek tehlikeleri !nlemek amacı ile düzenlediği ir normun yasakladığı tipe uygun davranıştır" ?rneğin* ter!r eylemleri( ateşli silahların taşınması gii davranışlar soyut tehlikedir" Bkz" ;,O>( '" Eetin( a"g"m" s" $9$" 23  3;5>+;3( eridun( %olis ve 6ukuku( @lus Basım 3ayım( >stanul( 'ğustos8)99:( s" -:" Eesela( ir otomoilin lastiğinin aşınmış olduğunu ve izlerin $(: mm’den daha az kalınlıkta olduğunu g!rdüğünde veya ir #arikanın havaya verdiği atık gazlar( hava kirliliği açısından izin verilen değerleri aştığı vakit( 6%1r("% yaa!la#$*$, 'i.e "y&"% -ir #avra%$20  gerçekleşmiş olur" 24  %olisin .!rev 7e 3etkileri( Basılmamış <isansüstü tezi( s" )K8-)" 25  ,@5A;=( 3;54+;3( 5@6C<@( a"g"e" s" 00:800&’ den !zetlenerek alıntılanmıştır" 26 3;5>+;3( eridun( %olis Eeslek Eevzuatı( ;.E 3ayını( 'nkara($KK:( s":$" 27  ,@5A;=( 3;54+;3( 5@6C<@( a"g"e" s"00: 4  %olis tediri ir koruma tediri olduğundan ve koruma tediri ise ir üst kavram olarak tehlike tediri içinde ulunduğundan( ekleneilen ya da g!rünen yakın ir tehlikenin en kısa zamanda ve acilen giderilmesi için haklılık olup olmadığının aramaya imk/n ulunmaz" Bu  akımdan g!rünüşte haklılığın varlığı yeterlidir" Bu manada koruma tedirine  aşvurulailmesi için tedirin korumak istediği durumun ileride gerçekleşeceğinin mümkün olması değil( muhtemel g!rülmesi yeterlidir  )& " 3akalama ve arama gii koruma tedirleri için gerekli olan makul şüphe veya aşka koruma tedirleri için gerekli asit şüphe( g!rünüşte haklılığın g!rünüm şekilleridir" ?) @1r"%l"l"! <ar'$ %olis tedirinin uygulanailmesi için diğer ir şart( polis tara#ından !yle ir güvenlik !nlemine aşvurmanın zorunlu olmasıdır" @1r"%l"l"!, 1lay$% &i#eril(ei i/i% /ö( 1lara! &örle% öl/#e 'e#-ire -a2v"r(a! #e(e!'ir 9 +  ;rem’in koruma tedirlerinin  azıları için kullandığı haksız zaruret -9 deyimi polis tedirlerinin zorunluluk !zelliğini anlatailir" %olis tedirleri( acele hallerde aşvurulan ir tedir olma !zelliği akımından temel haklara zorunlu olarak yapılan #akat istenmeden aşvurulan tedirlerdir" Eesel/( ir k!prü üzerinde çarpışan kamyonlar yolu kapatmışlar ve tarih1 demir korkulukları da zedelenmişlerdir" %olisin urada ilk anda alması zorunlu olan tedir( k!prüden isti#ade edenleri korumaya y!nelik olan tedirlerdir" Rünkü unlar polis hukukundaki anlamda “tehlike” yaratmadıkları için( zorunluluk şartı gerçekleşmemiştir" -$ 5) Ora%'$l$! <ar'$ Lor kullanmadan amaca ulaşmak mümkünse( daha ha#i# tedirlerin uygulanması gerekir" Buna !lçülülük ilkesi de diyeiliriz" ?lçülülük( tedirlerin zaruri( gerekli ve uygulama ile orantılı olmasını anlatmaktadır  -) " 'nayasanın $-" maddesinde temel hakların sınırlandırılmasında da !lçülü olunması vurgulanmaktadır" %olis sadece tehlikeyi !nlemek  akımından yeterli olan tedirleri alailir" Eesel/ içkili olduğu anlaşılan ir kişinin otomoil 28 ,@5A;=( 3;5>+;3( 5@6C<@( a"g"e" s":$$S:$)" 29 D;=D>E'5( Fengiz( %olis 3!netimi ve 6ukuku( 5oel 3ay"('nkara($KK2( s"G$" 30 ;=;E( aruk( Feza @sulü 6ukuku( '63( 'nkara $KG&( s"0:2" 31  ,@5A;=( 3;54+;3( 5@6C<@( a"g"e" s"00G 32 .?L<;=( ,emal( >dare 6ukuku( ;kin ,itapevi 3ay"( Fl" 44( Bursa( )99-( s"2$$" 5
Related Search
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks