Organizacyjne uczenie się w administracji publicznej – wnioski z porównania międzynarodowego

Description
Organizacyjne uczenie się w administracji publicznej – wnioski z porównania międzynarodowego

Please download to get full document.

View again

of 16
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Developmental Psychology

Publish on:

Views: 0 | Pages: 16

Extension: PDF | Download: 0

Share
Transcript
  Organizacyjne uczenie się w administracji publicznej –   wnioski z porównania międzynarodowego   Stanisław Mazur *, Karol Olejniczak** , Adam Płoszaj ** * Małopolska Szkoła Administracji Publicznej, Uniwersytet   Ekonomiczny w Krakowie ** Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i L okalnych (EUROREG), Uniwersytet Warszawski w: Mazur Stanisław, Płoszaj Adam (red.) (2013) Zarządzanie wiedzą w organizacjach publicznych. Doświadczenia międzynarodowe. Warszawa: Wyda wnictwo Naukowe Scholar. ISBN 978-83-7383-666-2 Preferowany sposób cytowania :   Mazur Stanisław, Olejniczak Karol, Płoszaj Adam (2013) Organizacyjne uczenie się w administracji publicznej –  wnios ki z porównania międzynarodowego   [w:] Mazur Stanisław, Płoszaj Adam (red.) Zarządzanie wiedzą w organizacjach publicznych. Doświadczenia międzynarodowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, ss. 295-309.    Organizacyjne uczenie się w administracji publicznej – wnioski z porównania międzynarodowego Stanisław Mazur, Karol Olejniczak, Adam Płoszaj Przedstawione w książce doświadczenia organizacyjnego uczenia się administracji publicznych w dwunastu krajach (Australia, Francja, Hiszpania, Holandia, Japonia, Kanada, Norwegia, Nowa Zelandia, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania) skłaniają do porównań. Na tej podstawie można także pokusić się o podsu-mowanie i wskazanie ogólnych tendencji. Rozdział ten jest próbą takiej syntezy. 1. Organizacyjne uczenie się jest coraz ważniejsze Organizacyjne uczenie się było od zawsze obecne w administracji publicznej. W ostatnich dziesięcioleciach nabiera ono jednak wyjątkowego znaczenia oraz istot-nie zmienia się jego natura. Powodem jest narastająca kompleksowość spraw pu-blicznych i wiążąca się z tym konieczność poszukiwania efektywniejszych sposobów zarządzania nimi. Poszukiwaniom towarzyszą dwa równolegle występujące zjawi-ska. Pierwsze z nich związane jest z próbami ograniczania wydatków publicznych. Zjawisko drugie wiąże się ze wzrostem oczekiwań społecznych wobec administracji, w szczególności w odniesieniu do jakości świadczonych przez nią usług publicznych. Sposobu na godzenie tego, co ekonomicznie możliwe, z tym, co społecznie oczekiwa-ne upatruje się m.in. we wzmacnianiu zdolności organizacyjnego uczenia się admini-stracji publicznej.W rozważaniach nad organizacyjnym uczeniem się coraz wyraźniej rysuje się nurt skupiający uwagę na zależnościach między potencjałem uczenia się organizacji pu-blicznych a jakością polityk publicznych. Wielu badaczy stawia pytania o to, jakie są źródła i mechanizmy organizacyjnego uczenia się oraz jak pozyskana wiedza może poprawić jakość procesów decyzyjnych oraz przyczynić się do efektywniejszego roz-wiązywania problemów publicznych. Pełna odpowiedź na te pytania wykracza poza zakres niniejszej książki. Podejmujemy je jednak w innych publikacjach będących wynikiem naszego projektu badawczego. W tej skoncentrowaliśmy się na przedsta-wieniu rozwiązań służących organizacyjnemu uczeniu się.  296 Stanisław Mazur, Karol Olejniczak, Adam Płoszaj 2. Czynniki skłaniające administrację publiczną do organizacyjnego uczenia się W praktykach organizacyjnego uczenia się dostrzega się sposób profesjonalizacji działań administracji publicznej. Praktyki te z jednej strony mają prowadzić do wy-eliminowania jej niesprawności, z drugiej zaś – podnieść zdolność administracji do wypełniania jej funkcji wobec sfer społecznej i rynkowej. Administracja pozbawiona tej zdolności traci możliwość twórczej adaptacji do przeobrażeń zachodzących w jej otoczeniu i wnętrzu. Przestaje ona być sposobem rozwiązywania problemów społecz-nych i ekonomicznych, sama stając się problemem, a zarazem barierą rozwojową.Do czynników, które w szczególności skłaniają państwo i jego administrację do stosowania praktyk organizacyjnego uczenia się, zaliczyć należy: • konieczność racjonalizacji wydatków i równoważenia budżetów w sposób gwa-rantujący poszanowanie nabytych praw i przywilejów obywateli oraz grup spo-łecznych; • potrzebę większej otwartości administracji publicznej na włączanie interesariuszy w zarządzanie sprawami publicznymi; • wzrost społecznych oczekiwań względem standardów działania administracji pu-blicznej; • narastającą presję na poszerzenie zakresu usług publicznych, poprawę ich dostęp-ności i wzrost ich jakości; • „przeciążenie i niesterowność” państwa wymuszające poszukiwania alternatyw-nych sposób realizacji jego zadań; • dynamiczne zmiany społeczno-gospodarcze wymagające zdolności państwa do antycypacyjnego reagowania, krytycznej refleksji oraz podmiotowej korekty swo-ich celów i działań; • erozję omnipotentnej władzy hierarchicznej wymuszającą konieczność współ-działania z różnymi aktorami społecznymi i gospodarczymi; • narastającą popularność „polityk publicznych opartych na dowodach”, których nie sposób prowadzić bez zdolności administracji publicznej do organizacyjnego uczenia się; • rozwój środowisk akademickich prowadzących badania nad organizacyjnym ucze niem się w sektorze publicznym oraz promujących kulturę sprzyjającą ucze-niu się. 3. Trzy porządki organizacyjnego uczenia się Organizacyjne uczenie się zachodzi w różnych porządkach administracyjnych. Wyróżniamy – w ujęciu modelowym – trzy takie porządki: biurokratyczny, rynkowy oraz współzarządzanie. Porządek administracyjny powiązany jest z modelem webe-rowskiej biurokracji. Rynkowy jest skojarzony z menadżerskim wzorcem działania administracji. Natomiast współzarządzanie wiąże się z partycypacyjną formułą zor-ganizowania państwa. Porządki te mogą współwystępować w ramach jednego sys-temu administracyjnego, aczkolwiek zakres i intensywność ich obecności w danym  297 Organizacyjne uczenie się w administracji publicznej – wnioski… systemie jest różna (np. w jednym przeważać może porządek biurokratyczny, w innym – rynkowy).W porządku biurokratycznym urząd w niewielkim stopniu reaguje na presje pły-nące z jego otoczenia. Istnieją co prawda proceduralne mechanizmy gromadzenia opinii na temat urzędu, ale rzadko są one przedmiotem analizy prowadzącej do mo-dyfikacji reguł jego działania. Ważnym źródłem organizacyjnego uczenia się są wyni-ki kontroli. Najczęściej ogniskują się one na kwestiach proceduralnych i formalnych. Organizacyjne uczenie się jest zorientowane na doskonalenie znajomości regulacji prawnych i procedur zarządczych. Przybiera ono najczęściej postać studiów (głównie o charakterze prawnym lub administracyjnym) oraz specjalistycznych kursów. Proces uczenia się przeważnie występuje na poziomie indywidualnym. W porządku biuro-kratycznym jest niewiele przestrzeni do wprowadzania innowacji organizacyjnych, brakuje przyzwolenia na ryzyko. W porządku tym dominuje tzw. pojedyncza pętla uczenia się. Ten sposób jest charakterystyczny dla organizacji skupionych na wykony-waniu rutynowych i powtarzalnych zadań. Aktorzy posługujący się tym typem racjo-nalności często działają na zasadzie zachowań rutynowych i schematycznych, co nie musi oznaczać, że działania te nie zasługują na pozytywną ocenę.W porządku rynkowym sygnały płynące z otoczenia urzędu stanowią ważny im-puls, który skłania do refleksji oraz do modyfikacji reguł i mechanizmów zarządzania sprawami publicznymi. W podejściu tym promuje się kulturę innowacji i ekspery-mentu. Uczenie się, w szczególności służące ekonomizacji działań i poprawie jako-ści usług publicznych, staje się powinnością spoczywającą na urzędnikach. Źródłem doskonalenia kompetencji zawodowych są zarówno pozytywnie zweryfikowane do-świadczenia innych urzędów i organizacji publicznych, jak i rozwiązania stosowane w sektorze prywatnym. Organizacyjne uczenie się przybiera postać tzw. podwójnej pętli uczenia się, której istotą jest zmiana sposobu myślenia o celach organizacji oraz znacząca modyfikacja reguł i mechanizmów jej działania. Ważne jest tutaj nie tylko skorygowanie zaistniałych nieprawidłowości, lecz nade wszystko wyeliminowanie ich źródeł.Organizacyjne uczenie się w porządku współzarządzania jest pojmowane jako proces społecznego uczenia się, w którym uczestniczą aktorzy o zróżnicowanych statusach formalnych. Źródłem wiedzy są intensywnie pozyskiwane przez urzędy informacje, dane, opinie ekspertów, wyniki badań, statystyki, opinie interesariuszy, konsultacje oraz wyniki ewaluacji polityk publicznych. Ważną cechą administracji działającej wedle tej logiki jest sieciowość. W wyspecjalizowanych funkcjonalnie sie-ciach dokonuje się nie tylko wymiana informacji i danych na potrzeby konstruowa-nia i implementacji polityk publicznych, lecz przede wszystkim wytwarza się wiedzę, promuje innowacyjne rozwiązania oraz propaguje pozytywnie zweryfikowane instru-menty zarządzania. W porządku współzarządzania procesy uczenia się odpowiada- ją logice tzw. metauczenia się. Polega ono nie tylko na korygowaniu operacyjnych i strategicznych reguł i mechanizmów działania organizacji, lecz przede wszystkim na zdolności do samorefleksji i automodyfikacji reguł i mechanizmów uczenia się (uczenie się uczenia).  298 Stanisław Mazur, Karol Olejniczak, Adam Płoszaj 4. Pojęcia nieobecne Praktyka organizacyjna administracji publicznych badanych dwunastu krajów bardzo rzadko odwołuje się do pojęć zarządzania wiedzą, organizacyjnego uczenia się i organizacji uczących się. Terminy te bardzo rzadko pojawiają się – albo wręcz wcale – w oficjalnych dokumentach, raportach czy szerzej, w dyskursie dotyczącym admi nistracji publicznej. Odstępstwo od tej ogólnej tendencji stanowi administracja kanadyjska. Wśród dwunastu analizowanych państw OECD, jedynie w Kanadzie po- jęcia zarządzania wiedzą, organizacyjnego uczenia się są obecne w praktyce centralnej administracji publicznej. Przejawia się to zarówno w obecności różnego rodzaju do-kumentów, a zwłaszcza strategii (lub dokumentów równoważnych) zarządzania wie-dzą, jak również w tworzeniu stanowisk pracy lub komórek organizacyjnych, które mają koordynować procesy organizacyjnego uczenia się. Takie rozwiązanie przekłada się na wysokie zaawansowanie zarządzania wiedzą w administracji kanadyjskiej.W pozostałych jedenastu krajach pojęcia zarządzania wiedzą, organizacyjnego uczenia się i organizacji uczących się nie stanowią istotnego punktu odniesienia dla działania administracji centralnej (choć mogą być istotne na poziomie lokalnym – tak jest np. w Wielkiej Brytanii, zob. rozdział 12). W kontekście modernizacji admi-nistracji używane są inne koncepcje i pojęcia. W szczególności rozpowszechniona  jest idea nowego zarządzania publicznego, ale pojawiają się także inne idee, takie jak innowacyjność w zarządzaniu publicznym, rozliczalność, zarządzanie wynikami czy e-governement  .Brak odwołania do zarządzania wiedzą i uczenia się w organizacjach publicznych nie oznacza, że nie są realizowane w tym zakresie żadne działania. Wprost przeciwnie, takie inicjatywy okazują się bardzo rozpowszechnione, o czym świadczy chociażby przegląd praktyk zawartych w tej książce (ponadto należy pamiętać, że zaprezento-wano jedynie wybrane praktyki; pełny katalog aktywności w analizowanych zakresie w badanych krajach jest z pewnością wielokrotnie szerszy). Brak odwołania do teo-retycznych koncepcji organizacyjnego uczenia się nie oznacza, że działania podej-mowane są w chaotyczny, nieprzemyślany sposób. W obserwowanych państwach są one osadzone w innych dyskursach i koncepcjach modernizacyjnych. Z jednej strony pokazuje to, że nie trzeba posługiwać się pojęciami „zarządzanie wiedzą” czy „orga-nizacyjne uczenia się”, żeby te procesy realizować. Z drugiej strony świadczy to o tym, że działania, które można interpretować jako praktyki zarządzania wiedzą czy orga-nizacyjnego uczenia się, zazwyczaj bardzo dobrze współgrają z innymi koncepcjami modernizacji administracji publicznej. 5. Typologia praktyk organizacyjnego uczenia się w administracji publicznej Na podstawie zbioru praktyk organizacyjnego uczenia się zebranych w ramach badania można pokusić się o ich typologię. Jej tworzenie ma nie tylko walor po-rządkujący, lecz także może dostarczyć podstawy do wnioskowania na temat stanu i rozwoju praktyk organizacyjnego uczenia się w administracji publicznej. Niżej
Related Search
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks