Luận án tiến sĩ

Description
1. `ep 0 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA TRẦN VĂN NGỢI THU HÚT VÀ TRỌNG DỤNG NGƯỜI CÓ TÀI NĂNG…

Please download to get full document.

View again

of 230
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Education

Publish on:

Views: 0 | Pages: 230

Extension: PDF | Download: 0

Share
Transcript
  • 1. `ep 0 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA TRẦN VĂN NGỢI THU HÚT VÀ TRỌNG DỤNG NGƯỜI CÓ TÀI NĂNG TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản lý hành chính công Mã số: 62 34 82 01 LUẬN ÁN TIẾN SỸ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH CÔNG NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. GS.TS. NguyễnĐăng Thành 2. TS. Trần Anh Tuấn Hà Nội - 2015
  • 2. i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, tư liệu nêu trong Luận án này là trung thực và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Những kết quả nghiên cứu chưa được ai công bố trong bất cứ công trình khoa học nào khác. Tôi xin chịu trách nhiệm về những lời cam đoan này. Tác giả Luận án Trần Văn Ngợi
  • 3. ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cám ơn GS.TS. Nguyễn Đăng Thành và TS. Trần Anh Tuấn, những người Thầy hướng dẫn đầy tâm huyết, trách nhiệm giúp tôi hoàn thành Luận án tiến sĩ. Tôi xin trân trọng cám ơn các thầy, cô trong Ban Giám đốc Học viện, Khoa Đào tạo sau đại học, Khoa Tổ chức và Nhân sự, Học viện Hành chính Quốc gia. Xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo Bộ Nội vụ, lãnh đạo và chuyên viên các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Nội vụ, lãnh đạo và chuyên viên các Vụ tổ chức cán bộ của các Bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cùng các chuyên gia cao cấp, các công chức, viên chức, người lao động của Viện Khoa học tổ chức nhà nước, Bộ Nội vụ đã nhiệt tình giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành Luận án này. Đặc biệt, xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới những người thân trong gia đình của tôi đã động viên, khích lệ, tạo mọi điều kiện và là động lực để tôi nỗ lực hoàn thành Luận án này. Xin trân trọng cám ơn! Tác giả Luận án Trần Văn Ngợi
  • 4. 3 MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU...................................................................... vi DANH MỤC PHỤ LỤC......................................................................... viii MỞ ĐẦU .....................................................................................................1 1. Tính cấp thiết của đề tài. ....................................................................1 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.....................................................4 3. Đốitượng và phạm vi nghiên cứu......................................................5 4. Phương pháp nghiên cứu....................................................................6 5. Các vấn đề trọng tâm cần nghiên cứu...............................................8 6. Giả thuyết khoa học............................................................................9 7. Những đóng góp mới của Luận án....................................................9 8. Kết cấu của Luận án........................................................................ 10 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ................................. 11 1. Các công trình nghiên cứu về nhân tài/người có tài năng, vị trí, tầm quan trọng của nhân tài......................................................................... 11 2. Các công trình nghiên cứu về thu hút, trọng dụng nhân tài........ 13 3. Những công trình nghiên cứu về cán bộ, công chức và quản lý đội ngũ cánbộ, công chức....................................................................................20 4. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án. .... 22 CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU HÚT VÀ TRỌNG DỤNG NGƯỜI CÓ TÀI NĂNG TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC ................................................................................................................. 26 1.1. Người có tài năng và thu hút, trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước...................................................... 26 1.1.1. Các khái niệm cơ bản................................................................26 1.1.2. Thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước. .............................................................................................43 1.1.3. Sự cần thiết của việc thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước........................................................50 1.2. Các nhân tố tác động đến việc thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước.......................................55 1.2.1. Nhân tố khách quan ..................................................................55 1.2.2. Nhân tố chủ quan ......................................................................58
  • 5. 4 1.3. Kinh nghiệm thu hút và trọng dụng người tài trong lịch sử dân tộc và của một số quốc gia trên thế giới....................................................... 66 1.3.1. Kinh nghiệm thu hút và trọng dụng người tài trong lịch sử Việt Nam. .............................................................................................................. 66 1.3.2. Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới về thu hút và trọng dụng người có tài năng. ....................................................................... 73 1.3.3. Những bài học kinh nghiệm có thể áp dụng cho Việt Nam. .... 88 Kết luận Chương 1:............................................................................. 90 CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG THU HÚT VÀ TRỌNG DỤNG NGƯỜI CÓ TÀI NĂNG TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.................................................................................... 92 2.1. Khái quát về đội ngũ công chức và công tác quản lý công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước...................................................... 92 2.1.1. Độingũ công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước.... 92 2.1.2. Công tác quản lý công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước............................................................................................................... 96 2.1.3. Đánh giá chung. ...................................................................... 103 2.2. Đánh giá thực trạng thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước.................................................... 108 2.2.1. Các quy định hiện hành về thu hút và trọng dụng người có tài năng trong cơ quan hành chính nhà nước. .................................................. 108 2.2.2.Tình hình triển khai thực hiện việc thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước................................... 118 2.3. Mộtsố vấn đề đặt ra đối với việc thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước.....................................130 Kết luận Chương 2:........................................................................... 134 CHƯƠNG 3. QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP THU HÚT VÀ TRỌNG DỤNG NGƯỜI CÓ TÀI NĂNG TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC ..................................................................................................... 136 3.1. Quan điểm thu hút, trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước..........................................................................136 3.2. Các giảipháp thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước..................................................................... 140 3.2.1. Nhóm giải pháp nhận thức về thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước............................................. 141
  • 6. 5 3.2.2. Nhóm giải pháp về chính sách thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước........................................ 147 3.2.3.Nhóm giải pháp cụ thể về thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước............................................. 151 3.2.4. Nhóm giải pháp về điều kiện đảm bảo thực hiện thu hút và trọng dụng người có tài năng. ............................................................................... 157 Kết luận Chương 3............................................................................ 160 KẾT LUẬN ............................................................................................ 163 DANH MỤC CÔNG TRÌNHCỦA TÁC GIẢ....................................169 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................. 171 DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC..............................................................181
  • 7. DANH MỤC BẢNG BIỂU Thứ tự Nội dung Ký hiệu Trang 01 Cơ cấu, số lượng đội ngũ công chức. Bảng 2.1. 95 02 Tiêu chí để nhận biết người có tài trong quá trình tuyển dụng. Bảng 2.2. 118 03 Hình thức tuyển dụng người có tài năng trong 5 năm gần đây. Bảng 2.3. 119 04 Thực trạng trọng dụng người có tài năng. Bảng 2.4. 121 05 Vị trí người có tài năng có thể phát huy tốt nhất. Bảng 2.5. 122 06 Những khó khăn, vướng mắc trong việc thu hút người có tài vào làm việc trong các cơ quan hành chính nhà nước hiện nay. Bảng 2.6. 124 07 Đánh giá kết quả làm việc của nhân tài được tuyển dụng theo chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng. Bảng 2.7. 125 08 Lý do người có tài năng không phát huy được năng lực, sở trường. Bảng 2.8. 125 09 Lý do người có tài rời bỏ cơ quan Bảng 2.9. 126 10 Yếu tố để xác định người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước. Bảng 3.10. 144 11 Mô hình cấu tạo nhân tài theo quan niệm của các nhà tài năng học Đức (1988), Trích từ Đào Trọng Thi (2007). Hình 1.1. 30 12 Các cấp độ phát triển của năng lực Hình 1.2. 31 13 Mối liên hệ giữa các yếu tố hình thành tài năng và yếu tố xác định tài năng. Hình 1.3. 34 14 Các yếu tố xác định người có tài năng Hình 1.4. 35 vi
  • 8. 15 Các yếu tố xác định người có tài năng trong cơ quan hành chính nhà nước Hình 1.5. 41 16 Quy trình quản lý nhân lực của tổ chức Hình 1.6. 44 17 Quy trình hình thành nguồn nhân lực Hình 1.7. 45 18 Mối liên hệ giữa môi trường làm việc và giữ chân người có tài năng Hình 2.8. 127 19 Mối liên hệ giữa môi trường làm việc và năng lực làm việc của người có tài năng. Hình 2.9. 128 20 Chính sách hỗ trợ kinh phí nhằm thu hút người có tài năng ở một số địa phương. Hộp 2.1. 114 21 Thứ tự tầm quan trọng của các yếu tố tác động đến thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước. Hộp 2.2. 132 vii
  • 9. DANH MỤC PHỤ LỤC Thứ tự Nội dung Ký hiệu Trang 01 Tổ chức điều tra Phụ lục 1 181 02 Phiếu điều tra xã hội học về chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng Phụ lục 2 183 03 Tổng hợp kết quả điều tra xã hội học về chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng. Phụ lục 3 189 04 Phân tích kết quả tổng hợp phiếu điều tra xã hội học theo các nhóm vấn đề cần nghiên cứu. Phụ lục 4 204 viii
  • 10. 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống trọng dụng và tôn vinh nhân tài. Văn bia ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của nước ta đã khắc rõ: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh và càng lớn lao, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà càng xuống thấp. Bởi vậy, các bậc Vua tài giỏi đời xưa, chẳng có đời nào lại không chăm lo nuôi dưỡng và đào tạo nhân tài bồi đắp thêm nguyên khí” (Văn bia của Thân Nhân Trung năm 1442). Ngày nay, trong kỷ nguyên kinh tế tri thức và xu thế toàn cầu hóa, việc thu hút và sử dụng người có tài năng trong hoạt động quản lý nhà nước nói chung, cũng như đối với hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước nói riêng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và đáp ứng những yêu cầu mới đặt ra hiện nay, cụ thể: Thứ nhất, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân, trong đó đội ngũ cán bộ, công chức có vai trò đặc biệt quan trọng trong xây dựng cũng như trong triển khai thực hiện pháp luật, đưa pháp luật vào cuộc sống. Đồng thời, điều đó đặt ra yêu cầu khách quan phải xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức thích ứng với nó và muốn vậy phải phát hiện, thu hút và trọng dụng những công chức có năng lực, nắm vững pháp luật, thi hành công vụ theo đúng quy định của pháp luật, bảo vệ quyền tự do, lợi ích chính đáng của nhân dân. Thứ hai, yêu cầu mới về nguồn nhân lực trong giai đoạn chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là một quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động quản lý kinh tế - xã hội, đòi hỏi phải có những thay đổi tích cực trong xây dựng và phát triển đội ngũ công chức nhà nước nhằm hình thành được một đội ngũ công chức
  • 11. 2 chuyên nghiệp, hiện đại, có đủ năng lực, trình độ để thực thi công việc quản lý hành chính nhà nước. Thứ ba, quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đặt ra yêu cầu Nhà nước phải cam kết thực hiện đầy đủ luật pháp và các thông lệ quốc tế. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này đòi hỏi đội ngũ công chức trong các cơ quan nhà nước phải có tri thức, am hiểu, tôn trọng luật pháp và các thông lệ quốc tế, nhất là trong các lĩnh vực có các hoạt động quan hệ quốc tế trực tiếp. Yêu cầu này cần phải được nhận thức đầy đủ để có các định hướng và các giải pháp xây dựng và phát triển đội ngũ công chức khi chúng ta mở cửa để hội nhập với các nước trong khu vực và thế giới. Trong đó, việc phát hiện, thu hút, trọng dụng và đãi ngộ những người tài năng cần được quan tâm để có thể tuyển được những công chức có đủ năng lực, phẩm chất, am hiểu pháp luật quốc tế để đáp ứng được quá trình hội nhập của đất nước trong thời kỳ mới. Thứ tư, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đang đặt ra nhiều vấn đề về kinh tế - xã hội hết sức khó khăn, phức tạp, đòi hỏi đội ngũ công chức có đủ phẩm chất, trình độ, năng lực tổ chức quản lý có hiệu quả các quá trình phát triển kinh tế - xã hội đáp ứng yêu cầu vượt qua những thách thức, nguy cơ, khắc phục những hạn chế, yếu kém, đưa đất nước từng bước đi lên chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Thứ năm, Chương trình tổng thể cải cách nền hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020 với mục tiêu là “xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hóa, hoạt độngcó hiệu lực, hiệu quả”, trong đó có “đổi mới nâng cao chất lượng đội ngũ công chức với số lượng, cơ cấu hợp lý, chuyên nghiệp, hiện đại” đang đặt ra rất nhiều yêu cầu đối với công tác tuyển chọn, sử dụng, bồi dưỡng và đãi ngộ công chức. Muốn xây dựng được một đội ngũ công chức có phẩm chất tốt và đủ năng lực thi hành công vụ, tận tụy phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước và phục vụ nhân dân thì phải phát hiện, thu hút, bồi dưỡng, trọng dụng và đãi ngộ xứng đáng những người thực sự có tài năng trong nền công vụ.
  • 12. 3 Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn khẳng định tầm quan trọng của việc phát hiện, thu hút, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài, coi đó là nhân tố có ý nghĩa quan trọng đối với công tác cán bộ. Văn kiện Hội nghị Trung ương 6 (Khoá IX) nêu nhiệm vụ “Hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá” [37]. Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X: “Xây dựng và thực hiện chính sách phát triển và trọng dụng nhân tài, thu hút nhân tài vào những lĩnh vực quan trọng, không phân biệt người trong Đảng hay người ngoài Đảng. Tăng cường nguồn đầu tư của Nhà nước và toàn xã hội vào việc phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài, trước hết trên ba lĩnh vực: lãnh đạo - quản lý, sản xuất - kinh doanh và khoa học - công nghệ” [38]. Văn kiện Hội nghị Trung ương 9 (Khóa X): “Về cơ chế, chính sách, xây dựng cơ chế, phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng người có đức, có tài và cơ chế tiến cử cán bộ; tạo bước chuyển căn bản trong việc phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài và đội ngũ cán bộ khoa học, chuyên gia giỏi; xây dựng Chiến lược quốc gia về nhân tài; coi đó là giải pháp rất quan trọng trong việc thực hiện chiến lược cán bộ”[39]. Thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước, thời gian qua, nhiều bộ, ngành và địa phương đã mạnh dạn ban hành các chính sách “trải thảm đỏ” nhằm thu hút người có tài năng về làm việc ở các cơ quan nhà nước cũng như các đơn vị sự nghiệp công lập, như: tôn vinh các thủ khoa, ưu tiên sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, ưu đãi cho những người có trình độ cao như cấp nhà, chính sách thu hút, trợ cấp ban đầu, tạo điều kiện cho đi đào tạo, bồi dưỡng trong và ngoài nước,... Tuy nhiên, trên thực tế các chính sách này chưa phát huy được hiệu quả như mong muốn, chưa phát hiện đúng và thu hút được nhiều người có năng lực, trình độ vào làm việc trong nền công vụ. Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đại học loại giỏi, người có trình độ đào tạo ở bậc thạc sỹ, tiến sỹ đăng ký thi tuyển vào các cơ quan hành chính nhìn chung còn thấp. Đồng thời với việc không thu hút được nhiều người tài năng,
  • 13. 4 hiện đang diễn ra tình trạng một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức có trình độ, năng lực trong các cơ quan nhà nước xin thôi việc để chuyển ra khu vực tư. Tình hình đó do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan gây ra. Trước hết là do môi trường làm việc và cơ chế chính sách, chế độ đãi ngộ.... Bên cạnh đó là những bất cập trong khâu tuyển dụng, bổ nhiệm và sử dụng. Mặt khác, thực tế cho thấy trong bối cảnh cạnh tranh nhân lực gay gắt từ khu vực ngoài nhà nước vốn rất năng động và nhiều cơ hội nên việc tuyển được người có tài năng đã khó, nhưng việc giữ được người có tài năng làm việc cho cơ quan nhà nước còn khó hơn rất nhiều. Bên cạnh đó, trên phương diện nhận thức, vấn đề thu hút, trọng dụng người có tài năng đã được đề cập nhiều nhưng trên thực tế thế nào là người có tài năng vẫn chưa được hiểu một cách thống nhất, do đó các chính sách và quy định về phát hiện, thu hút, bồi dưỡng, trọng dụng người có tài năng đã ban hành của một số bộ, ngành, địa phương vẫn chưa phát huy được hiệu quả như mong muốn. Để góp phần giải quyết được những vướng mắc nêu trên và đáp ứng được những đòi hỏi đang đặt ra trong giai đoạn hiện nay, cần thiết phải có một nghiên cứu mang tính hệ thống về lý luận và thực tiễn, trên cơ sở đó đề xuất được những giải pháp thực tế phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam về việc thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước. Vì những lý do trên, Nghiên cứu sinh chọn đề tài “Thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính Nhà nước Việt Nam” làm Luận án tiến sỹ quản lý hành chính công với hy vọng sẽ góp một phần nhỏ bé vào công việc chung to lớn này. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. 2.1. Mục đích. Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về thu hút và trọng dụng người có tài năng, Luận án đề xuất quan điểm và các giải pháp thu hút và trọng dụng
  • 14. 5 người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam, góp phần làm cơ sở cho việc xây dựng và thực hiện Chiến lược nhân tài trong hoạt động công vụ. 2.2. Nhiệm vụ. - Làm rõ những vấn đề lý luận về thu hút, trọng dụng người có tài năng: khái niệm người có tài năng và người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước; các yếu tố xác định người có tài năng trong cơ quan hành chính nhà nước; khái niệm và nội hàm của thu hút và trọng dụng người có tài năng; - Phân tích các nhân tố tác động đến việc thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước; - Nghiên cứu, hệ thống hóa kinh nghiệm thu hút và trọng dụng người có tài năng trong lịch sử của dân tộc và của một số quốc gia trên thế giới; - Đánh giá thực trạng thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước, chỉ ra những kết quả, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế, vướng mắc; - Đề xuất quan điểm và giải pháp thu hút, trọng dụng người có tài năng trong cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam. 3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. 3.1. Đối tượng: Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến thu hút và trọng dụng người có tài năng trong các cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam. 3.2. Phạm vi: - Không gian nghiên cứu: Trên phạm vi cả nước - các cơ quan hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương ở Việt Nam (các Bộ, cơ quan ngang bộ,
  • Related Search
    We Need Your Support
    Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

    Thanks to everyone for your continued support.

    No, Thanks