Kültürel Değişim Bağlamında Halk Oyunları Geleneği ve Bir

Description
Kültürel Değişim Bağlamında Halk Oyunları Geleneği ve Bir

Please download to get full document.

View again

of 18
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Food

Publish on:

Views: 0 | Pages: 18

Extension: PDF | Download: 0

Share
Tags
Transcript
  ( 17-19 Aralık 2004 Halk Kültüründe Değişim Uluslarası Semp!"umu #ildirileri$ %ınar&aş mat&aa'ılık (stan&ul 200) * Kültürel Değişim Bağlamında Halk Oyunları Geleneği ve Bir Örnek Uygulama Olarak Adana-Osmaniye Halk Oyunları.Dr. u!a""er #$B$%   G&'&( Bu bildiride, kültürel değişim, gelenek ve halk oyunları geleneği bağlamında Adana-Osmaniye Halk Oyunları ele alınacaktır. Halk Oyunlarının kültürel değişimden nasıl etkilediğini incelemek bu bildirinin temel yaklaşımı olacaktır. Bu nedenle ncelikle kültürel değişime neden olan dinamiklerin incelenmesi gerekmektedir. Bu gereğin yerine getirilmesi i!in to"lumsal değişim dinamikleri ile kültürel değişim ilişkisi kurulmaktadır. #olayısıyla bunların halk oyunları geleneğinde nasıl bir değişime yol a!tığı Adana-Osmaniye rneğiyle incelenmektedir. #ünyanın hı$la değiştiği günümü$de "ara ve bilgi !ok hı$lı bir şekilde yer değiştirmektedir. %al ve hi$met üretimi kısa sürede tüm dünyanın "aylaşımına a!ılmaktadır. Bu serbestlik, gnüllü bir şekilde alış verişi sağlamaktadır. Hı$lı haberleşme internet ü$erinden ger!ekleşmektedir. #ünyanın birbirine en u$ak noktaları arasındaki bilgi akışı !ok kısa sürede ger!ekleşmektedir. Bütün bu baş dndürücü gelişmeler !ok kısa $amanda oluşmaktadır. &amana yayılan etkileşim yerini şok gelişmelere bırakmakta ve kültürel değişim dinamikleri !ok hı$lı !alışmaktadır.  Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuarı Sahne Sanatları Bölümü Öğretim Görevlisi( 17-19 Aralık 2004 Halk Kültüründe Değişim Uluslarası Semp!"umu #ildirileri$ %ınar&aş mat&aa'ılık (stan&ul 200) *  'ro(. #r. )oşkun )an Aktan, internet ü$erinden ulaşdığımı$, *eni #eğişim #inamikleri ve #evletin *eni +olü adlı !alışmasında dünyadaki değişimi yedi temel başlıkta ele almaktadır. Bunlar.konomik #eğişim /.0iyasal #eğişim1.2eknolo3ik #eğişim 4.0osyal ve 5ültürel #eğişim 6.kolo3ik #eğişim,7. #emoğra(ik #eğişim ve8. Organi$asyonel #eğişim9dir. :Aktan, /;;46<'ro(. #r. Aktan, !alışmasında #evlet ilişkisi bağlamında incelediği değişim dinamiklerini bir bütün olarak gstermiştir. =ünkü tüm değişim dinamiklerinin birbirlerine etkileri bulunmaktadır. konomik ilişkiler siyasal ilişkileri etkilemekte. 2eknolo3ideki yeni bir değişim hemen kendini hissettirmektedir. =evre ve nu(us ya"ısındaki değişimler diğer ğeleri etkilemektedir. #olayısıyla bu ğeler kültürel değişime neden olmaktadır. #)syal-Kültürel Değişim #ünyada, sosyo-kültürel alanda !ok nemli değişimler yaşanmaktadır. Bu değişimler tüm dünyada olduğu gibi 2ürkiye9de de kendini hissettirmektedir. >$ellikle kitle iletişim ara!larının etkisiyle bu değişim hı$lı bir şekilde yayılmaktadır. 5a"alı to"lum $elliği tamamıyla ( 17-19 Aralık 2004 Halk Kültüründe Değişim Uluslarası Semp!"umu #ildirileri$ %ınar&aş mat&aa'ılık (stan&ul 200) *  !$ülmektedir. #ünya kü!ülmektedir. Bir yandan yerel kimlikler n "lana !ıkarken diğer yandan küreselleşme yaşanmaktadır. 0oyo-kültürel değişimi etkileyen dinamiklere kısaca değinelim. Ulus-Devletleşme.   /. yü$yılın son !eyreğinde milliyet!ilik tekrar nem ka$anmıştır. =eşitli ulusların bağımsı$lık mücadeleleri sonucunda bir !ok yeni ulus-devlet oluşmuştur. #ünyada bu değişime $ıtlık oluşturan bir başka değişim daha yaşanıyor ki o da küreselleşmedir. Başka bir deyişle dünyada bir tara(tan kü!ülen yeni ulus devletler diğer yandan ise küreselleşme yaşanmaktadır. Kentleşme.   0osyal alanda yaşanan bir diğer değişim de kentleşmedir. ?iderek artan bir şekilde insanların kentlerde yaşamaya yneldiği grülmektedir. Bireyselleşme.   #ünyada yaşanan   e$ici rekabet ortamında insanların geleneksel dayanışma ve yardımlaşma duygularının giderek a$aldığını, bireyselleşmenin ve bu !er!evede “yabancılaşma”   adını vereceğimi$ bir sosyo-kültürel değişimin yaygınlaştığını g$lemliyoru$. Dinselleşme ve Laikleşme . #inin insanoğlunun yaşamındaki yeri ve neminin günümü$de (arklı boyutlar aldığını grüyoru$. Bir tara(ta, inan! ve ibadet bireyselleşirken, te yanda devlet ve din arasındaki ilişki de kaybolmaktadır. "Laikleşme"   eğilimi yanısıra “dinin siyasallaşması”   adını vereceğimi$ bir gelişme de ba$ı ülkelerde nem ka$anmış durumda. Bir kısım bireyler i!in dinsel doğmaların ve kurumların etkisi giderek ( 17-19 Aralık 2004 Halk Kültüründe Değişim Uluslarası Semp!"umu #ildirileri$ %ınar&aş mat&aa'ılık (stan&ul 200) *  $ayı(lamakta, buna karşın bir kısım bireyler ise dini ve inancı kendi ar$ularına gre yorumlamaktadır. :Aktan, /;;46< @şte bütün bu sosyal, ekonomik, kültürel ve teknolo3ik sebe"lerle yaşanan değişimin sonu!ları yeni bir başlangı! olarak karşımı$a !ıkmaktadır. Gelenek, Halk Oyunları Geleneği ve Yeni Halk Oyunları ?elenek terimi !i(t anlamlı olarak kullanılmaktadır. Bunlardan birincisi herhangi bir kültürel ğenin $aman i!inde aktarılış sürecinin adıdır. @kincisi ise süre! i!inde aktarılan kültürel ğenin kendisidir. Bu düşünceden hareketle, halk oyunları hem aktarılış süreci hem de süre! sonunda oluşan bir olgu olarak gelenektir. *ani halk oyunlarının oluşumu, !eşitli tre ve trenlerdeki kullanımı, kullanım sırasındaki devinimler ise geleneğin kendisini oluşturmaktadır. 2re ve trenlerin ayrılma$ "ar!ası olan halk oyunları kendi ya"ısını oluşturmuştur. Oyun kuruluşundan :Halaya kalkıştan< başlayarak, oynama bi!imi ve oyun dağarına kadarki aşamalar yerel oyun kültürünün temel ya"ısal $elliklerini oluşturur. Bu ya"ısal $ellikler onun kendine $gü bir gelenek oluşturmasını sağlamıştır. Halay geleneği, oyunun :halayın< motorsal $elliklerinin etra(ında oluşan tinsel değerleri i(ade etmektedir. Bylelikle, bedensel devinimin oyunlaşma süreci, oyun kuruluşu, oyuncuların davranışları, oyun sırasında !ıkarılan sesler, oynama amacı ve bunları oluşturan nedenler halk oyunları geleneğini oluşturmaktadır. Halk oyunları geleneğinin yerleşmesini sağlayan $ündeki dayanışma duygusudur. Bu dayanışma duygusu, !oğunlukla yakın akraba ve dostların ( 17-19 Aralık 2004 Halk Kültüründe Değişim Uluslarası Semp!"umu #ildirileri$ %ınar&aş mat&aa'ılık (stan&ul 200) *  oyuna katılmaları beklentisi, isteği ü$erine kurulmaktadır. *akınlıklarını halay di$isinde gstermeleri dayanışmanın tinsel olarak ger!ekleşmesini sağlamaktadır. Bu beklenti şu s$le i(ade edilmektedir.  “Ölüyü hısım ağlatır, Halayı hısım oynatır” (Demir !#$ %slahiye& Bu s$ akrabalardan beklentileri !ok net olarak i(ade etmektedir. 2amamıyla dayanışma duygusuyla hareket edilmektedir. #ayanışma, bütünleşme duygusunun oluşumu ise halk oyunlarının oynanmasıyla sağlanmaktadır. @şte bu dayanışma gereksinimi, halk oyunları geleneğinin hem oluşumunu hem de sürekliğini sağlamaktadır. =ünkü gelenek, to"lum i!erisinde belirli tutum ve davranış kalı"ları üreterek insanları bunlara uygun davranmaya $orlayan bir süre!tir. 5aldı ki bireyler, davranış ve tutumların yerine getirilmesi i!in sürekli olarak uyarılırlar. Başka bir deyişle, oynamak istemeyenler oynamaları i!in uyarı alır, hala oynamama eğiliminde ise ayı"lanır, kınanır. =ünkü halk oyunları geleneği nedeni bilinmeksi$in uygulanan, ge!mişle bağı olan ancak bağının ne olduğu tam olarak a!ıklanamayan bir edimdir. #olayısıyla herhangi bir (olklor ğesini geleneksel olarak grmek, ğenin ge!miş ve gelecekle bağını kurmak anlamına gelmektedir. Bu bağ, geleneğin ge!mişle ilişkisini ve şimdiki uygulanışı i(ade etmektedir. Bu nedenle halk oyunları bir gelenek olarak, ge!mişle bağlantıyı sağlayan ve bugünün grüntüsünü veren kültürel bir yaratıdır. 2o"lumsal evrim, tarih boyunca !ok yavaş, binlerce yılı bulan bir sürede ger!ekleştiğinden, insanın değişimlere uyum sağlaması yavaş ve ( 17-19 Aralık 2004 Halk Kültüründe Değişim Uluslarası Semp!"umu #ildirileri$ %ınar&aş mat&aa'ılık (stan&ul 200) *
Related Search
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks