ความหมายของสุนทรีศาตร์

Description
ความหมายของสุนทรีศาตร์

Please download to get full document.

View again

of 13
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Social Psychology

Publish on:

Views: 0 | Pages: 13

Extension: PDF | Download: 0

Share
Tags
Transcript
   1 ความหมายของสนทรยศาสตร   เรยบเรยงโดย อ.พดงศักด  คชสาโรง   มผรหลายท านใหความหมายเก    ยวก  ับคาว า “ สนทรยและสนทรยศาสตร ” ไวมากมายหลายท าน ในท น ขอใชความหมายจากหนังสอพจนานกรมศัพทศลป ฉบับไทย  –    อังกฤษ (2530 : 7) ไดอธบายความหมายของคาว า สนทรยและสนทรยศาสตร Aesthetic ว า หมายถง วชาท ว าดวยความนยมความงามหรอความนยมในความงาม เป นอารมณ ความซาบซ งในคณค าของส งงดงาม   ไพเราะร นรมย ไม ว าจะเปนธรรมชาตหรองานศลปะ ความรสกน เก   ดข นดวยประสบการณ   การศกษาอบรมและพัฒนาเปนรสนยมความรและความเขาใจทางประวัตศาสตร สามารถเสรมสรางพัฒนาการทางสนทรยภาพใหเพ มข น รและเขาใจคณค าของความงาม มผรหลายท านใหความหมายเก    ยวก  ับคาว า “ สนทรยและสนทรยศาสตร ” ไวมากมายหลายท าน ในท น ขอใชความหมายจากหนังสอพจนานกรมศัพทศลปฉบับไทย  –    อังกฤษ (2530 : 7) ไดอธบายความหมายของคาว า สนทรยและสนทรยศาสตร Aesthetic ว า หมายถง วชาท ว าดวยความนยมความงามหร อความนยมในความงาม เป นอารมณ ความซาบซ งในคณค าของส งงดงามไพเราะร นรมย ไม ว าจะเปนธรรมชาตหรองานศลปะ ค ว า ม ร ส ก น  เ ก    ด ข  น ด ว ย ป ร ะ ส บ ก า ร ณ ก า ร ศ ก ษ า อ บ ร ม แ ล ะ พัฒ น า เ ป น ร ส น ย ม ค ว า ม ร แ ล ะ ค ว า ม เ ข า ใ จ ท า ง ป ร ะ วัต ศ า ส ต ร สามารถเสรมสรางพัฒนาการทางสนทรยภาพใหเพ มข น รและเขาใจคณค าของความงาม   อเลกซานเดร กอตตรบ โบมการเดน (Alexander Gottrib Baumgaten) นักปรัชญาชาวเยอรมัน ไดตพมพผลงานเปนครั  งแรก เร มจากงานเร อง The Aestheteca และเปนผใหความหมายของคาว า สนทรยศาสตรว า Aesthetic ซ งโบมการเดนใชอธบาย การรับรความรสกทางประสาทสัมผัส ซ งเปนส งท โบมการเดนคนพบในบทกวนพนธ และขยายไปส ศลปะสาขาอ น ๆ และไดใชคาว  าสนทรยศาสตรเปนครั งแรกในหนังสอของเขเอง ช อผลสะทอนของกวนพนธ เขาไดพจารณาคาจากในภาษากรก คอ การก   าหนดร Aesthesis และจงเร มใชคาว า Aesthetics อธบายการรับรทางประสาทสัมผัส จ น ไ ด รั บ ก า ร ย ก ย  อ ง ใ ห เ ป น บ ด า แ ห  ง ส น ท ร ย ศ า ส ต ร และยังไดอธบายความหมายของคาว  าสนทรยศาสตร (Aesthetics) ไวว า  1.   สนทรยศาสตร เปนความรจากประสบการณ (Conceptual Knowledge) ซ งเปนการนาเอาเหตผลมาตัดสนความงาม  2.   สนทรยศาสตร เป นความรโดยตรง (Intuitive knowledge) เ ป น ค ว า ม ร ท  เ ก    ด ข  น อ ย  า ง ฉั บ พ ลั น   2 หรอเรยกว าการหยั งรเปนความรท สงกว าปกตและเปนการนาความรท ใชมาตัดสนความงาม โดยไม จาเปนตองอาศัยเหตผลอ นมาเก     ยวของ  Aesthetic สนทรยศาสตร คอ สาขาหน งของวชาปรัชญา เ ป น ว ช า ท  ว  า ด ว ย เ ร  อ ง ข อ ง ค ว า ม ง า ม ค ว า ม น ย ม ใ น ค ว า ม ง า ม เปนการศกษาคนควาเพ อหามาตรฐานของความงามทางดานศลปะ ทั  งวจตรศลป (Fine Art) และประยกตศลป (Applied Art) ซ งในสมัยกรกโบราณใชกล าวถงเร องของความงาม ความสะเทอนใจ ซ งเปนความรสกทางการรับร (Sense perception) และพัฒนา   การเรยนร    เพ อสัมผัสความงาม   การรับรโดยใชประสาทสัมผัสเพ อใหเก    ดการเรยนรซ งม 3  วธ  1.   แบบโดยตั งใจ (Intention or Interesting) มความสนใจและความตั งใจท จะมองเหนโดยตรง  2.   แบบโดยไม ตั งใจ (Un  –   Intention or Disinteresting) รับรค าความงามท มอย ในธรรมชาตแบบไม รตัว  3.   แบบรสนยม (Taste) เป นความรสกซาบซ งในคณค า สามารถเลอกในส งท ชอบเลอกสรรพคณ ใหก  ับตนเองได มใช ความชอบตามกระแสนยม   สภาวะธรรมชาตมอทธพลตอการเรยนร     ทางดานความงาม   การศกษาสนทรยศาสตรเป นลักษณะของการเรยนรสภาวะธรรมชาตโดยตรง ซ งความงามในธรรมชาตเองมการเปล ยนแปลงตลอดเวลา จะแบ งออกเปน 3  ระดับ คอ  1.   การเคล อนไหวตามธรรมชาต (Natural Movement) ไดแก  การข น  –    ลง ของดวงอาทตย เปนตน  2.   ภาพลักษณตามธรรมชาต (Natural Imagery) เช น การพบเหนความงามตามธรรมชาต เช น ดอกไม เมฆ ทะเล ภเขา ฯลฯ  3.   เสยงท เก   ดข นตามธรรมชาต (Natural Sound) เช น การฟังเสยงสัตวหรอเสยงท เก    ดข นตามธรรมชาต เปนตน     3 ความแตกตางของส  นทรยศาสตรเชงปรัชญากับเชงพฤตกรรม   1.   สนทร ยศาสตรเชงปรัชญา (Philosophical Aesthetics) เปนการเรยนรโดยการสนทนา ถกเถยง บรรยาย อาศัยเร องความจรงท สัมผัสได (Reality) ขอเทจจรงท อธบายได  (Fact) และความจรงท ไม เปล ยนแปลง (Truth) 2.   สนทรยศาสตรเชงพฤตกรรม (Psychological Aesthetics) เปนการปฏบัตใหเก   ดประสบการณสนทรย เปนการเรยนรดวยการฝกฝน   ซ งความรทั ง 2  แบบน ตองอาศัยสนทรยะวัตถ (Aesthetics Objects) ทั งวัตถทางธรรมชาต (Natural object) และวัตถทางศลปกรรม (Artistic Object) แลวนาประสบการณตรงมาเปนรปแบบของการสรางสรรคงานศลปะ ซ งแบ งออกเปน 3  ฐานศาสตร คอ  1.   ฐานศาสตรทางการเหน ว าดวยเร องเก    ยวก  ับการสรางสรรคงานทัศนศลป เช น จตรกรรม ประตมากรรม ภาพพมพ เปนตน  2.   ฐานศาสตรของการไดยน ว าดวยเร องของดนตร การใชเสยงอย างมระบบ เก    ยวเน องก  ับตัวโนต  3.   ฐานศาสตรของการเคล อนไหว ว าดวยเร องละครและการแสดงต าง ๆ เปนเร องเก    ยวก  ับการเคล อนไหวโดยใชความคดและการสรางสรรค   ส  นทรยภาพ คอ อะไร  ? ส  นทรยภาพ   คอ   ความรสกซาบซ งในคณค าของความงามท มอย ในสรรพส งต าง ๆ   ทั งท เก   ดโดยธรรมชาต และทั งท มนษยสรางข น   อันเก   ดจากความพงพอใจในความสขท ไดสัมผัสก   ับความงามโดยปราศจากความคดเปนเจาของและหวังผลตอบแทน   การตัดสนทางส  นทรยศาสตร   ส  นทรยศาสตร คออะไร  ?   การตัดสนทางส  นทรยศาสตร   คอ   การท เราใชจตใจแสดงปฏก   รยาต อสภาพการณในส งแวดลอม   หรอการท จตประเมนค าวัตถท มคณค าทางความงาม   ท เราใหเก   ดความรสกภายในจตใจ แมว าความงามจะข นอย ก  ับจต   แต ก  ไม ไดข นอย ก  ับการเลอกตามใจชอบ   หากแต ตองข นอย ก  ับคณค าท มอย ในวัตถนั น ๆ ดวย   ฉะนั นในการศกษาเพ อเปนแนวทางส ความซาบซ งควรมความรในการตัดสนคณค าความงาม     4 มมมองทางความคดท มความแตกต างก  ัน หลากหลายออกไป   ทั งน ข นอย ก  ับบคคลนั น ๆ ว าใชอะไรเปนหลักในการตัดสนส  งต าง ๆ   และการตัดสนทางสนทรยศาสตรก  สามารถแบ งออกเปน 3 กล มแนวคด ดังน    1. กล   มท  ใชตนเองเปนตัวตัดสน   เรยกเกณฑตัดสนน ว า   “ จตพสัยหรออัตวสัย ” ( Subjectivism ) เปนกล มท เช อว  า ความร   ความจรงและความดงามทั งหลายลวนเปนส งท ไม มความจรงในตัวเอง   หากแต เปนเพยงส งท มนษยสรางข นมาเท านั น ดังนั น กฎเกณฑในทางความร   ความจรงและความดงามน จงไม มอย จรง   มนษยเท านั นท มอย จรงและจะเปนตัวตัดสน พรอมทั งเปนผก  าหนดกฎเกณฑต าง ๆ   ข นมา   มนษยแต ละคนต างมมาตรวัดความจรงต างก  ันออกไปโดยไม ข นอย ก  ับใครหรอส งใด   เกณฑการตัดสนแบบน สามารถทาใหเราเก   ดความเช อมั นในตัวเองได   แต หากความรสกเช อมั นน มมากจนเก   นไปอาจจะส งผลทาใหเราเปนผท เหนแก  ตัว   เอาแต ใจตัวเอง ไม ยอมรับฟังความคดเหนของผอ น ซ งจะส  งผลต อไปคอ   ทาใหเรามโลกทัศนท แคบ และเดยวดายในโลกกวางน    2. กล   มท เช อวา มหลักเกณฑท ตายตัวท จะใชตัดสนได   เรยกเกณฑตัดสนน ว า   “ วัตถ  พสัยหรอปรวสัย ” ( Objectivism ) เปนกล มท เช อว า   มเกณฑมาตรฐานตายตัวแน นอนในทางศลปะ ซ งสามารถนาไปตัดสนผลงานไดในทกสมัย   เกณฑมาตรฐานน ไม มการเปล ยนแปลงและไม ข นอย ก  ับความรสกใครหรอศลปนคนไหน   กล มน มความเช ออกว า สนทรยธาตมอย จรง แมว าเราจะเขาถงมันไม ไดก  ตาม   แต มันก  มอย จรง และดวยเหตผลน    การท เราตัดสนศลปะออกมาไม เหมอนก  ันก  เพราะเราแต ละคนไม สามารถเขาถงสนทรยธาตท แทจร งไดหรอตัวจรงมาตรฐานนั นเอง   การท เราจะเขาถงเกณฑมาตรฐานน  ไดนั น   เราจาเปนตองฝกพัฒนาจตใหสมบรณจนสามารถเหนความงามมาตรฐานได บางคนอาจทาสมาธ   บางคนอาจฝกฝนทางศลปะจนชานา ญ   3. กล   มท เช อวา   หลักเกณฑในการตัดสนส  นทรยศาสตรนั  นเปล ยนแปลงไปตามสภาวะแวดลอม   เรยกเกณฑตัดสนน ว า   “ สัมพัทธพสัย ” ( Relativism ) เปนกล มท มแนวคดคลายก  ับกล มจตพสัย   แต ต างก  ันตรงท กล มสัมพัทธพสัยนั  นมความเช อว า   กฎเกณฑตัดสนทางสนทรยศาสตรนั นข นอย ก  ับสภาวะแวดลอม   วัฒนธรรมของแต ละทองถ น   5 หรอข นอย ก  ับสภาพภมประเทศ ตลอดจนดน ฟา   อากาศของแต ละพ นท  โดยไม ข นอย ก  ับตัวผวจารณ   เพราะผวจารณจะตองวางตัวเปนกลางและตองสานกอย  ในใจเสมอว า   ตนเองเปนเพยงส วนหน งของสังคม ดังน  แลว   เกณฑตัดสนทางสนทรยศาสตรจงเปล ยนแปลงไปตามสังคมบาง ตามสภาพของภมอากาศ   ภมประเทศนั น ๆ บาง แลวแต สภาวะแวดลอมจะพาไป นั นเอง   การตัดส นคณค าความงามสามแนวคดดังกล าวขางตนน  เป นเพยงขั นแรก   ใ น ก า ร เ ขา ส ค ว า ม ซ า บ ซ  ง ข อ ง ส น ท ร ย ภ า พ ใ น ส  ง แ ว ด ลอ ม ทั ว ไ ป เ ท  า นั  น   ถาศกษาต อจะพบว าการเรยนรเก    ยวก  ับสนทรยศาสตรท แทจรงนั นคอการศกษาเก    ยวก  ับ   ศลปะ( Art) โดยทั วไป   สนทรยภาพ คอ ความซาบซ งในคณค าของส งท มความงาม ความไพเราะ แล ะ ค วา ม ร ส ก ซ า บ ซ  ง ใ น คณ ค า ของ ค ว าม ง า มจะ ก อใ หเก    ดป ระ สบ ก า รณ แ ล ะ ถา ไ ดผ า น ก า ร ศ ก ษ า อ บ ร ม จ น เ ป น น สัย จ ะ ก ล า ย เ ป น ร ส น ย ม (Taste) ซ  ง เ ป น ผ ล ท  เ ก    ด จ า ก ป ฏ ก    ร ย า ข อ ง ก า ร รั บ ร ท า ง ก า ร เ ห น ก า ร ฟั ง และเป นท มาของการรับรความงามทางดานทัศนศลป ดนตร และนาฎศลป โดยการรับรท ทาใหเก   ดการเรยนรจะมอย   3 แบบ คอ แบบตั งใจ แบบไม ตั งใจ หรอแบบท เลอกสรรตามความ พอใจท จะรับร โดยอาศัยองคประกอบของสนทรยวัตถ คอ วัตถทางธรรมชาต วัตถทางศลปกรรม และองคประกอบของประสบการณทางสนทรยภาพ แต ก  ตองประกอบดวยคณค าทางความงามและตัวของผรับรดวย   ดังนั นถาจะศกษาเร องของความงามก  จะตองกล าวถง สนทรยทัศน คอ ม น ษ ย เ ป น ค น ตั ด ส น ค ว า ม ง า ม ม น ษ ย จ ง เ ป น ผ พ บ เ ห น ค ว า ม ง า ม ถ า ไ ม  ม ม น ษ ย ค ว า ม ง า ม ก   ไ ม  เ ก    ด ห ร อ ค ว า ม ง า ม ไ ม  ไ ด อ ย  ท  ม น ษ ย แ ต  ค ว า ม ง า ม อ ย  ท  วั ต ถ ถ ง ม น ษ ย ไ ม  พ บ เ ห น ค ว า ม ง า ม ค ว า ม ง า ม ก   ยัง ค ง อ ย ห ร อ ค ว า ม ง า ม ไ ม  ไ ดข  น อ ย ก  ับ ทั ง 2  ส  ง แ ต  ค ว า ม ง า ม เ ก    ด จ า ก ค ว า ม สั ม พั น ธ ข อ ง ทั  ง 2  ส  ง หรอความสัมพันธระหว างความสนใจก  ับส งท ถกสนใจ หรออกประการหน งคอ ความงาม ความรสกเพลดเพลน เปนความชอบของแต ละบคคล   ความร    พนฐานเก ยวกับส   นทรยภาพของชวต   ศลปะ คอ อะไร ?
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks