Akyürek - Tiryaki - Kızılkayak, Antalya'nın Doyran ve Aşağıkaraman Köylerinde Bizans Mimari Varlığı

Description
Akyürek - Tiryaki - Kızılkayak, Antalya'nın Doyran ve Aşağıkaraman Köylerinde Bizans Mimari Varlığı

Please download to get full document.

View again

of 18
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Product Training/ Manuals

Publish on:

Views: 0 | Pages: 18

Extension: PDF | Download: 0

Share
Tags
Transcript
  Sahibi ve Yayrn Yiinetmeni Nezih BA$CELENSorumlu Yazr iEleri Miidiirii Orhun COTQAY Editiirler Kurulu Engin AKYUREK, Nezih BA$CELEN,A. Vedat qELGIN, Brian D. JOHNSON,Mehmet OZDOdAN, Mustafa H. SAYAR, Oguz TEK1N Redaksiyon Ali AKKAYA, Chris LIGHTFOOT, AKsel TiBET Yayrn Hazrrhk ve Dizgi Muzaffer AYSU, Serdar KIRAN, Emel YA$KABAK Muhasebe Qiqek ACAR idari Hizmetler Ayh.rn DEMiRCi, eti onoExneY Basrn DanrgmanrEngin AKYUZ Baskr: Ma rt Matbaacrlrk Yiinetim Yeri ve Yazrgma Adresi Hayriye Cad. Qorlu Apt. 3/4 80060 Beyoilu - Istanbul Tel.: (0 212) 293 03 78 (pbx)Fax: (0 212) 245 68 77 Satrg Mafazasr/Kitabevi Yeniqargr Cad. Petek Han No: 32/A 80060 Calatas.rray /lstanbul Tel.: (0 212) 249 9226www.arkeolojisanat.comE-mail: arkeolo jisanat@superonline.cominfo@arkeolojisanat.comISSN 1300-4514 Kapak Foto{rafi: Anttsnl yaprrun ($ekerhnne) akropol' den gdriinii-mii, Rona ddnemi, insitu, profilli blak aynnttst. P alnmutdiizii minfi st ff t, Sapel, kuzey den gdriiniiSii, Kelt epe Sapeli, kuzey do g u ydniirLd en gdr iinih nii. itl ayda bir yayrrnlanrr. Hakemli Dergi'dir. Yayrmlanan yazrlardaki bilimsel gonig ve drigtinceler yazatnla aittir. Arkeoloji ve Sanat bunlardan bir sorumluluk kabul etmez. Yazr ve her tiirlu gorsel malzemenin yayrn hakkr sakhdrr, izinsiz kullar-rrlamaz. PREHTSTORYA IARKEOLOJT n ESKTCAG TARTHT rcolojl VE SAIAT SANAT TARIH I N ETNOGRAFYA X NUMISMATI K"Ancak memleketbnizin hemen her tarnfmda emsalsiz definelerhalinde yntmnktn olan kadim medeniyet eserlerinin ilerde tarafrmtzdan ffieydana grkarilarnk ilmi hir surettemlthafaza ue tasnifleri ae geQen deairlerin siirekli ihmali yliziinden pek harap bir hale gelmi1 olan abidelerin muhafazalart igin miize mildiirltiklerine ae hnfriyat iplerinde kullantlmak iizere arkeoloji mlitahnsstslarma kat' i liizum z)ardff . " Gazi Mustafa Kemal 3 Selinus Antik Kenti ve Traianus'un Kenotaph'r ismail Karamut 13Antalya'nrn Doyran ve Aqa$rkaraman Koylerindeki Bizans Mimari Varhfr Engin Akyiirek - Ayqa Tiryaki - Gtirkern Krzrlkayak27 Aqk Oireticisi Propertius Qiidem Menzilciollu 35 Principatus Doneminde Ccirev Yapmrg Olan Ephesos Agoranonos'larr -Il- Efrumiye Ertekin43 Toprak Kuglara Hayat Veren Sanatqr Zati Erbag Seving Giik 47 Haber: istanbul Universitesi'ne Ba[tr Avrasya Arkeoloji Enstittisii KurulduOktay Belli  ANTALYA'NIN DOYRAN VE ASAG II(ARAMAN KOYLERIN DEKI BIZANS MiMARi VARLIGI ENGIN AK\']JREK* - AYCA TIRYAKI** - GORKEM KIZILKAYAKX** Antalya'da uzun saredir epigrafya ve tarihi cografya ara5ttrmalart yapan de{erli bilim adamt ve dostu- mu7 Doq. Dr A. Vedat .Celgin, qah5trhlan bolgede bulunan Bizans yaptlart ile ilgili bir inceleme yapma- mrzt \nerince, Antalya'ntnbahsmdahibolgedebu amaglabir gezi yapmayaharar verdih. Projeninbiin- ci a5amastnda, Antalya'nrnbattstndayer alanilzihom5uhoy, Doyran belde olmuttur) ve Asagharaman'l gah5ma alantmtz olarahbelirledilt ve ihi ytl sareyle bubolgede alan gah5max yiirafta"h. 1999 yrhntn Tem- muz aytnda gerqehle5tirdigimiz alan qal5mastna yaTarlann drgmda, Istanbul Universitesi Edebiyat Fa-hiiltesi Arheoloji ve Sanat Tarihi BolLimii'nden ilq sanat tanhi lirencisi, Aynur Garlemez, Ozlem Altunoh ve Cenlt Erdo{an hatrlmr5lardLrr. 2000 yth alan qahSmat ise yilmzca yazarlar tarafind,an gerqehle5tiil- mi5tir. lstanbul Universitesi Ara5ttrma Fonu bu pahgmayt 1999 ve 2000 ytllannda destehlemi5tir. Ihi yrl- Irhbu qah5mamrztn ardmdan, 2001 yrlmda Ah.denizUniversitesi'nden DoE. Dr. Nevzat Qevile'inbasLtan- hPnda Antalya ve gevresinde yArAillmekte olan "Trebenna ye Qevresi YLzey Arastrmas Projesi"ne ha- trldth ve bolgedehi Eah5malartmtzt 6niiml.+zdehi yrllarda bu proje qerEevesinde silrditrecegtz. Bu yaym, Antalya'ntn doyran ve Agair'l<aramanl<Oylennde (Resim 1, 2) i\?i sezon yLrAftUgLmIiz sal6ma- nrn bulgularrnr ve bunlar azerindehi da{incelenmizi bilim qevrelen ile payla5mayt amaqlayan bir ilh ra-por nitelitindedir. Aragftrmarun Inemlibir parqastnr olu5turan l{rsleEuhuru'ndal<i manastr geEtigimizvl, bin ulusal, digeri uluslararas platformlarda sunulan ihibildirininltonusu olmu5,' Neapolis antih yerler- mesindehi Bizans hilisesinin ise bir yahseh lisans tezi hapsamrnda deierlendirilmesine harar venlmi5tir.2 Ilzi ytlhh alan pahsmasmda tespit ettigimiz ihi manastv, bir baziliha ve ihi 5apel, girigimlerimiz iizenne Kiiltur Bahanltgt Antalya Koruma Kurwlu taraftndan tescil edilerehLtoruma alttna almmtgfir. Antalya kent merkezi ile kenti kuzey ve bati re girmig degildlr. Oysa bu yapr kahntrlan ve yonlerinden gevreleyen Toros da$lan arasrnda diger buluntular, genelde Anadolu'nun. 6zelde kalan, ormanlaria kaph tepelik yorede Bizans Antalya kenti ve Qevresinin Gec Antik ve Orta-donemine ait birqok yupr kul,.t1sr oldugu, bo1- ga$ tarihinin aydtniatrlmast baklmrndan onemgede farkir dallarda alan qalumalalnr |.r.ure., taElmaktadtr. Bolgedeki qal6malanmrz, bu ek- kisil", rarafindan bilinmektedir. Bu yapriardan sikligin giderilmesi konusunda kueuk bir katkr bazrlarina genel nitelikli yayrnlar d.a' 've bazr sa$lamayr amaglamaktadrr' alan gair5mast raporlannda' de$inilmiSse de, Antalya Tarihine Krsa Bir Balaq: Buyazrmrz- hiebiri Bizans mimarhk tarihcileri tarafindan la, iki yri suren alan gahgmamrzda inceledigi- kapsamh brr gahgmaya konu olmus ve literatu- miz Bizans yaprlannr gok genel olarak tanrtma- + Yard. Dog. Dr. Engtn AIIYJREK, Istanbul Universttesi Edebiyat Fahtiltesi Sanat Tarihi Bblitmn Bizans Sanstt Anabilim Dah ** Ats. Gor. Ayca TIRYAKI, IstanbulUnfuersiteslEdebiyatFahiiltesiSanatTarihiB6liimiBizans SanattAnabtlimDah. * * + Gdrlzem KIZILKAYAK. Istanbul Onivers|tesi Sosyal Bihmler EnstLtistt Sanat Tarihi Andbilim Dah Yiihsek Lisans Ogrencisi.13  yr amaehyorsak da, bu yaprlann ortaya qrktrgr ortam igersinde degerlendirilebiimesi bakrmrn-dan burada Anralya'nm tarihi ile ilgili cok krsa ve genel bir bilgi vermeyi gerekli gorduk. Tan-honcesi ga$lardan baglayarak insan yerlepmele- rine sahne olmus Antalya ve gevresinin zengin bir tarihi vardrr.' Eskiea$ kaynaklannda Atrale- ra.(veya Attalla) olarak gegen kent, l.O.2. ynz- yrlda Pergamon (Bergama) Krah II. Attalos (1.O. i59-138) tarafindan kuruimus, LO. i33 yihn- da ise III. Attalos'un iste$i uzerine, rum perga- mon Kralh$r ile birlikte veraser yoluyla Roma lmparatoriu$u'na katrlmr5trr. I.O- 77 yirna ka- dar zaman zaman Akdeniz'deki korsanlann tehdidi altrnda bulunan kent, bu tarihten son- ra Konsul Publius Servilius Vatia Isauricus l-ara- hndan kesin bir bieimde Roma'ya ba$lanmr5trr. M.S. 130 yrhnda bolgeye gelen Imparator Had- rianus kenti buyuk olcude imar ermi5tir. Attalia Bizans doneminde de Akdeniz'in onem- li bir deniz Dssu ve ricaret merkezlerinden biri 1.4 olma niteli$ini surdurmu5tur" Zenginli$i ve stratejik Onemi nedeniyle bircok kez Arap do- nanmasrnln saldrnsna ugrayan kent. B-60'da bir yri sureyie Arap egemenligine girmiq, ancak hemen sonra Bizans egemenii$i tekrar sa$lan- mrstrr. Perge-Sillyon Merropolirligi'ne ba$h olan kent, 1042 yrhnda merropolitlige yuksei- tilmistir. Gec Antik donemde Akdeniz'in perge, Side gibi bUyuk kentlerinin coku5uyle birlikteAntalya. Ortaga$ baglannda Bizans'rn Akde- niz'deki en dnemli kenti haline gelmi5 ve bu 6nemi ll. ve \2. ynzyrllarda da surmu5rilr. Ozellikle Komnenoslar hanedanrnin ilk do- nemleri, Anralya ve gevresi igin gorecetri bir is- tikrar ve refah donemi olmu5tur. Antalya, 13. ynzyil ba5lanna kadar esas olarak Bizans denetiminde kalmrgsa da, 11. yuzyrl son- lanndan itibaren Seleuklular ile de iliski icersin- de olmus, haua 1085 yrirnda Selguklu SultanrSuieyman $ah tarafindan bir sure igin ele gegi- rilmistir. Ancak 1103 yrhnda Bizans Imparaloru Res. 1: Antalya ve qettresininhaitasr  l. Alekslos Komnenos Attalia'yr tekrar Bizans egemenligi altrna almrgtrr. I148'den sonra bu- tun hinterlandr SeLcuklu kontroiunde olan bir Bizans adacr$r olarak varh$rnr surdurmugtur. Seleuklu Sultanr II. Krhcarslan'rn kenti fethet- me giri5imi 1181 yrhnda ba5arrh olamamtssa da. 1207 yrirnda Sultan Giyaseddin Keyhusrev Attalia'yr Seicuklu topraklanna katmlstlr. Bu tarihten sonra An[alya'da Turk donemi basla- mig, Krbnshlann 1215'te kenti e1e gegirmeleri ya\nrzca bir yrl surebilmh, kent Sultan L Izzed- din Keykavus tarafindan geri ahnmrqirr. Bu ta- rihten sonra Selgukluiar kentin surlannt gug- iendirmis, Antalya'yr Akdeniz'in onemli bir li- manr ve deniz ilssu haiine getirmi$tir. Kent, 1321 yrirnda Hamitogullan, 1390 yrhnda ise Osmanh topraklanna katrlmr5trr. Neapolis Bazilikasr: Doyran beldesi srnrrlanigersinde kaian en onemli antik yerlegmelerden biri, bundan birkaq yrl once adrnrn Neapolis ol- dugu belirlenen yerleEmedir." Hellenisrik Qa$'da kurulmug olan Neapoiis, Roma ve Er,ken Bizans donemlennde de yerle5melere sah- ne olmu$tur.7 Ancak, kentin Ortaga$'da da is- kan edildigini gosteren herhangi bir bulguya henuz rastlanmamrErrr. Termessos antik kenti terntorium' u igersindeki en buyuk yerlegmeler- den biri olan Neapolis8, Dovran'rn kuzeybatr-srnda bulunan 673 m yukseklikteki Kelda$'rn (Doyran Kelda$r) batr yamacrnda, yakLagrk I- 1.5 km uzunlu$undakl kayahkbtr arazi uzerin- de kurulmu$tur.Antaiya'nrn batrsnda yer alan Doyran beldesi- ne, Antalya - Sakhkent yolunun yakiagik 30. km'sindeki sapaktan ulasrlmaktadir. Neapolis antik yerleqmesine ula5mak igin ise Sakhkent yolunun 35. km'slnden sa$ tarafa ayrrlan orman yoluna sirmek gerekir. Bu yol 5 - 5,5 km kadar izlendikten sonra Kelda$rrn batr etegine vanhr. Re s. 2 : D oy r an v e A5 afthar am an b 6I gesinin haritas. 15
Related Search
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks