108 Jacob Jordaens’ Sint Ivo…, patroon van niet alleen de advocaten

Description
This article [in Dutch] comments two paintings by Jacob Jordaens, now in the Antwerp and Brussels museums of fine arts, representing the holy Yves, patron saint of jurists and law practitioners. By comparing the iconography to several other

Please download to get full document.

View again

of 24
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Instruction manuals

Publish on:

Views: 0 | Pages: 24

Extension: PDF | Download: 0

Share
Tags
Transcript
  Georges Martyn “Jacob Jordaens’ Sint Ivo…, patroon van niet alleen de advocaten” in  Pro Memorie. Bijdragen tot de rechtsgeschiedenis der Nederlanden ,  jaargang 12 (2010), afl. 2, 218-239. Stichting tot uitgaaf der bronnen van het Oud-Vaderlandse Recht (OVR) Uitgeverij Verloren BV te Hilversum (ISSN 1566-7146)  [p. 218] Inleiding De musea voor schone kunsten van Antwerpen en Brussel bezitten elk een voorstelling van de heilige Ivo van de hand van Jacob Jordaens. Het Antwerpse schilderij is afgebeeld op de omslag van deze aflevering van Pro Memorie. Het Brusselse, dat een heel gelijkaardig coloriet heeft, staat op de volgende pagina (illustratie 1). In deze bijdrage wordt, na enkele inleidende beschouwingen over de schilder enerzijds en de afgebeelde heilige anderzijds, op zoek gegaan naar de ontstaansgeschiedenis van deze doeken. Ze moet gekaderd worden in de ontwikkeling van de Sint-Ivogenootschappen van rechtspraktizijnen in de vroegmoderne periode. Jacob Jordaens  Op 19 mei, toevallig volgens de katholieke heiligenkalender ook de naamdag van de heilige Ivo, in het jaar 1593 wordt Jacob (ook Jacus, Jaques, Jacques of Jaecques) Jordaens in Antwerpen geboren als zoon van eenwelgestelde lijnwaadverkoper met dezelfde naam. Hij sterft in dezelfde stad op 18 oktober 1678. 1  Samen met Pieter-Paul Rubens (1577-1640) 2  en Antoon Van Dyck (1599-1641) is hij bekend als een leidende figuur van de Antwerpse [p. 219] school, waar in de eerste helft van de zeventiende eeuw de barokke ‘Vlaamse’ 3  schilderkunst tot bloei komt. Jordaens gaat in het Antwerpse Sint-Lucasgilde in de leer bij Adam van Noort (1561-1641), met wiens dochter Catharina hij trouwt. In het gildejaar 1615-16 wordt hij vrijmeester. Het gilderegister vermeldt hem als ‘waterschilder’, wat erop wijst dat hij vooral waterverfschilderingen maakt en dit zijn dan vooral voorbereidende cartons voor 1  In vergelijking met Rubens en Van Dyck is over Jordaens veel minder gepubliceerd. De standaardwerken dateren al van een tijd terug: M. Rooses,  Jordaens’ leven en werken , Antwerpen, 1906; L. Van Puyvelde,  Jordaens , Brussel, 1953; R.-A. d’Hulst,  De tekeningen van Jakob Jordaens. Bijdrage tot de geschiedenis van de  XVIIe-eeuwse kunst in de Zuidelijke Nederlanden . Verhandelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. Klasse der Schone Kunsten, dl. 10, Brussel, 1956; id.,  Jacob Jordaens , Antwerpen, 1982; id., ‘Jordaens, Jacob, schilder’, in:  Nationaal Biografisch Woordenboek  , dl. 10, Brussel, 1983, 309-344; id.,  Jacob Jordaens drawings . Monographs of the Nationaal Centrum voor de Plastische Kunsten van de XVIde en XVIIde eeuw, dl. 5, Brussel, 1974.   Naar nieuw aanvullend onderzoek wordt verwezen in enkele meer recente tentoonstellingscatalogi: H. Devisscher en N. De Poorter (red.),  Jacob Jordaens (1593-1678). Antwerpen, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, 27 maart-27 juni 1993 , Brussel, 1993 (met op de bladzijden 7 tot 21 een summier maar uiterst waardevol overzicht van leven en werk met verwijzingen naar de bewaard gebleven archivalia); W. Laureyssens (red.),  Jacob Jordaens in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België. Catalogus , Brussel, 1993. Zie ook M. Vandenven (red.),  Jordaens in Belgisch bezit  , Antwerpen, 1978. 2  Ook Rubens schildert Sint Ivo, onder meer voor de Leuvense Sint-Michielskerk. Het doek hangt, volgens G. Van Dievoet,   ‘De H. Ivo, advocaat van de armen, en het Collegium Utriusque Iuris van de oude universiteit te Leuven’,  Medelingen van de Geschied- en Oudheidkundige Kring voor Leuven en omgeving , 1994, 187, in het Detroit Institute of arts, zie J.S. Held, ‘St.-Ives’,  Bulletin of the Detroit Institute of Arts , 1964, 47-52. In de onlinecatalogus van het museum wordt het werk echter niet vermeld, zie www.dia.org. 3  In musea over de hele wereld vinden we Jordaens en zijn tijdgenoten steevast in de zalen van de zogenaamde ‘Vlaamse’ school, terwijl het epicentrum van deze school, historisch correcter, duidelijk in Brabant en met name in de handelsmetropool Antwerpen ligt.  wandtapijten. 4  In 1621 duidt de stadsmagistraat hem aan als deken van het Sint-Lucasgilde. Hoewel dit een eer is waarvoor hij liever past, wordt hij gedwongen tot de eedaflegging. Toch blijft Jordaens maximaal slechts één termijn deken.  Ill. 1 Jacob Jordaens’ Sint Ivo in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van Brussel. [p. 220] Vanaf de jaren 1650 manifesteert de schilder zich als calvinist, maar niettemin blijft hij opdrachten uitvoeren voor katholieke opdrachtgevers, zelfs na een veroordeling tot een geldboete wegens ketterse geschriften. Na het overlijden van Rubens en Van Dyck is Jordaens enkele decennia de grootste levende schilder van de Antwerpse metropool. 4  D’Hulst,  Jacob Jordaens , 294-308.     Ill. 2 Caravaggio’s ‘Madonna van de rozenkrans’ (1607): een mogelijke inspiratiebron voor de om hulp smekende groep cliënten van Jordaens’ Sint Ivo.  [p. 221]  Ill. 3 Jacob Jordaens’ ‘Laatste oordeel’, geschilderd voor de Veurnse stadsmagistraat (Musée du Louvre Parijs).   [p. 222] In 1678 wordt hij in het kleine calvinistische Putte, net over de grens met de Republiek, begraven, bij zijn echtgenote, die daar ook al in 1659 ter aarde is besteld.
Related Search
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks