ความช กช มและการกระจายของส ตว กล มชะมดและอ เห นบางชน ด ในเขตร กษาพ นธ ส ตว ป าห วยขาแข ง - PDF

Description
น พนธ ต นฉบ บ ความช กช มและการกระจายของส ตว กล มชะมดและอ เห นบางชน ด ในเขตร กษาพ นธ ส ตว ป าห วยขาแข ง Abundance and Distribution of Some Viverrid Species in Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary เกร กพล

Please download to get full document.

View again

of 9
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Information
Category:

Beauty

Publish on:

Views: 3 | Pages: 9

Extension: PDF | Download: 0

Share
Transcript
น พนธ ต นฉบ บ ความช กช มและการกระจายของส ตว กล มชะมดและอ เห นบางชน ด ในเขตร กษาพ นธ ส ตว ป าห วยขาแข ง Abundance and Distribution of Some Viverrid Species in Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary เกร กพล วงศ ช 1 Krearkpon Wongchoo 1 ว จ กขณ ฉ มโฉม 1 Vijak Chimchome 1 ศ กด ส ทธ ซ มเจร ญ 2 Saksit Simcharoen 2 สมโภชน ดวงจ นทราศ ร 3 Somphot Duangchantrasiri 3 1 คณะวนศาสตร มหาว ทยาล ยเกษตรศาสตร จต จ กร กร งเทพฯ Faculty of Forestry Kasetsart University, Chatuchak, Bangkok 10900, Thailand 2 ส ำน กบร หารพ นท อน ร กษ ท 12 กรมอ ทยานแห งชาต ส ตว ป า และพ นธ พ ช Protected Areas Regional Office 12 Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation 3 ส ำน กอน ร กษ ส ตว ป า กรมอ ทยานแห งชาต ส ตว ป า และพ นธ พ ช Wildlife Conservation Office Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation ร บต นฉบ บ 29 ม นาคม 2556 ร บลงพ มพ 27 พฤษภาคม 2556 ABSTRACT A study on abundance and distribution of some viverrid species was conducted in Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary in Camera traps were used to identify species, abundance and distribution. A total of 709 camera trap locations were selected, with a total of 10,756 trap nights. Five species of viverrid animals were taken by camera, consisting of Large indian civet (Viverra zibetha) Large spotted civet (Viverra megaspila) Small indian civet (Viverricula indica) Common palm civet (Paradoxurus hermaphroditus) Masked palm civet (Paguma larvata). The highest relative frequency and relative abundance was Large indian civet (37.56, 5.99), following by Common palm civet (12.43, 1.45), Large spotted civet (4.11, 0.48) Masked palm civet (2.24, 0.18) and Small indian civet (0.35, 0.44), respectively. All five viverrid species utilized mix deciduous forest and 4 out of 5 utilized deciduous and dry evergreen forests. Only Large indian civet extened up to hill evergreen forest. Keywords: Abundance, Distribution, Viverridae 2 บทค ดย อ การศ กษาความช กช มและการกระจายของส ตว ในกล มชะมดและอ เห น ด ำเน นการศ กษาในพ นท เขตร กษา พ นธ ส ตว ป าห วยขาแข ง จ งหว ดอ ท ยธาน ในระหว างป พ.ศ พ.ศ โดยใช กล องด กถ ายภาพส ตว ป าอ ตโนม ต เพ อส ำรวจชน ด ความช กช ม และการกระจายของส ตว ในกล มชะมดและอ เห น จ ำนวนท งส น 709 จ ด ค ดเป น 10,756 ว นต งกล อง ผลจากการศ กษาสามารถถ ายภาพส ตว ในกล มชะมดและอ เห นได ท งหมด 5 ชน ด ประกอบไปด วย ชะมด แผงหางปล อง (Viverra zibetha) ชะมดเช ด (Viverricula indica) ชะมดแผงส นหางด ำ (Viverra megaspila) อ เห นข าง ลายหร ออ เห นธรรมดา (Paradoxurus hermaphroditus) อ เห นเคร อ (Paguma larvata) ผลการศ กษาพบว า ชะมดแผง หางปล องม ค าความถ ส มพ ทธ และความช กช มส มพ ทธ มากท ส ดเม อเท ยบก บชน ดอ น (37.56, 5.99) รองลงมาค อ อ เห น ข างลาย (12.43, 1.45) ชะมดแผงส นหางด ำ (4.11, 0.48) อ เห นเคร อ (2.24, 0.18) และชะมดเช ด (0.35, 0.44) ตามล ำด บ ป าผสมผล ดใบเป นพ นท ท ส ตว ท ง 5 ชน ดเข ามาใช ประโยชน ส ตว ในกล มน 4 ชน ดเข ามาใช ป าเต งร ง และป าด บแล ง ส วนป าด บเขาพบเฉพาะชะมดแผงหางปล องเท าน นท เข ามาใช ประโยชน ค ำส ำค ญ: ความช กช ม การกระจาย ชะมดและอ เห น ค ำน ำ ส ตว ในกล มชะมดและอ เห น อย ในอ นด บส ตว ก นเน อ แต สามารถก นอาหารได หลากหลายชน ดท งพ ช และส ตว อาหารท เป นส ตว ม ท ง ส ตว ท ม กระด กส นหล ง และส ตว ท ไม ม กระด กส นหล ง เช น ไส เด อน ไข แมลง หอยทาก ตะขาบ ก ง ป ก งก อ แมงป อง ปลา กบ ก งก า ง นก หน ค างคาว ในส วนของอาหารท เป นพ ชพบว า ก น ดอก ผล ราก และใบพ ช ในส วนของใบโดยเฉพาะ ใบหญ าม ความส ำค ญต อส ตว กล มน มาก ส ตว จะก น เข าไปเพ อช วยในการส ำรอกเศษขนส ตว ท ต ดอย ตาม กระเพาะอาหารออกมา (ศ กด ส ทธ, 2533; Lekagul and McNeely, 1977 และCorbet and Hill, 1992) ด งน น ส ตว กล มน นอกจากจะเป นต วควบค มประชากรของ ส ตว ท เป นเหย อแล ว ย งเป นต วช วยแพร กระจายเมล ด พ นธ พ ชอ กทางหน งด วย (ศ กด ส ทธ, 2533) ส ตว กล มน ส วนใหญ หาก นในเวลากลางค น ต งแต ช วงเย นไปจนถ ง ตอนเช าหร ออาจถ งตอนสาย และม บางชน ดออกหาก น เฉพาะตอนกลางว น โดยปกต จะออกหาก นเพ ยงล ำพ ง แต บางชน ดอาจออกหาก นเป นค หร อเป นกล มเล กๆ (Lekagul and McNeely, 1977; Grassman, 1998 และ Rabinowitz, 1991) ป จจ บ นข อม ลเก ยวก บส ตว ในกล มชะมดและ อ เห นย งม ไม มากน ก จ งจ ำเป นท จะต องท ำการศ กษา ส ตว ในกล มน เน องจากบางชน ดเป นชน ดพ นธ ท ค อนข าง หายากและใกล ส ญพ นธ การศ กษาในคร งน ได น ำว ธ การ ต งกล องด กถ ายภาพอ ตโนม ต มาใช ซ งเป นว ธ ท ใช ได ผลด ก บส ตว ท ม พฤต กรรมการหาก นในช วงเวลากลางค น และการพบเห นต วโดยตรงเป นไปได ยาก (Zaw et al., 2008; Mohd, 2009) ซ งท ำให ทราบ ถ นอาศ ย การแพร กระจาย ช วงเวลาในการท ำก จกรรม พฤต กรรมบางประการ ของส ตว แต ละชน ดในกล มชะมดละอ เห น และย งสามารถ ใช ในการตรวจน บประชากรในส ตว บางชน ดได อ กด วย (Karanth, 1995; Karanth and Nichols, 1998; Kawanishi et al., 1999; Carbone et al., 2001; Mohd, 2003 และ O Brien et al., 2003) ด ำเน นการเก บข อม ลในพ นท เขต ร กษาพ นธ ส ตว ป าห วยขาแข ง จ งหว ดอ ท ยธาน โดย ม ว ตถ ประสงค เพ อส ำรวจชน ด การกระจาย ถ นอาศ ย ตลอดจนช วงเวลาในการท ำก จกรรมของส ตว ในกล ม 3 ชะมดและอ เห นบางชน ด ผลการศ กษาท ได สามารถ น ำมาใช ในการจ ดการส ตว ในกล มชะมดและอ เห นใน อนาคตต อไป อ ปกรณ และว ธ การ พ นท ศ กษา เขตร กษาพ นธ ส ตว ป าห วยขาแข งต งอย บน เส นร งท 15 องศา 00 ล ปดา ถ ง 15 องศา 50 ล ปดา เหน อ และเส นแวงท 99 องศา 00 ล ปดา ถ ง 99 องศา 28 ล ปดา ครอบคล มพ นท ต ำบลระบ ำ ต ำบลป าอ อ อ ำเภอลานส ก ต ำบลทองหลาง อ ำเภอห วยคต และต ำบลคอกควาย ต ำบลแก นมะกร ด อ ำเภอบ านไร จ งหว ดอ ท ยธาน และ บางส วนครอบคล มพ นท ต ำบลแม ละม ง อ ำเภออ มผาง จ งหว ดตาก รวมพ นท ท งหมด 2, ตารางก โลเมตร ส งคมพ ชเด น ได แก ส งคมป าผล ดใบ ส งคมป าดงด บเขา ส งคมป าดงด บช น ส งคมป าดงด บแล ง ส งคมป าเต งร ง และส งคมป าไผ เขตร กษาพ นธ ส ตว ป าห วยขาแข งต งอย ในเขตท เป นรอยต อของภ ม ศาสตร 4 ภ ม ภาคของเอเช ย ค อ ภ ม ภาคอ นโด-ห มาลาย น (Indo - Himalayan) อ นโด- เบอร ม ส (Indo-Burmese) อ นโด-จ น (Indo-Chinese) และซ นดาอ ค (Sudaic) จ งเป นศ นย รวมของพรรณพ ช และพ นธ ส ตว หลากหลายชน ด (คณะวนศาสตร, 2532) การเก บข อม ล ท ำการเก บข อม ล ในช วงฤด แล ง (มกราคม- พฤษภาคม) ระหว างป พ.ศ พ.ศ โดยว ธ การ ต งกล องด กถ ายภาพส ตว ป าอ ตโนม ต ตามแนวทางของ สมโภชน (2551) ท ใช ในการศ กษาประชากรเส อโคร ง ในพ นท เขตร กษาพ นธ ส ตว ป าห วยขาแข ง โดยก ำหนด ต ำแหน งจ ดท จะต ดต งกล องด กถ ายภาพ จากพ นท ท ใกล แหล งน ำ โป ง ทางเด นของส ตว รวมไปถ งความสามารถ ในการเข าถ งพ นท ของผ ส ำรวจ (สมโภชน, 2551) จ ดต ง กล องแต ละจ ดห างก นประมาณ 2-4 ก โลเมตร แต ละจ ด วางกล องด กถ ายภาพส ตว ป าท ง 2 ข างของเส นทางเด น ของส ตว ต งกล องห างทางเด นของส ตว ประมาณ เมตร ระด บความส งของกล องด กถ ายภาพส งจากพ นด น ประมาณ เซนต เมตร บ นท กข อม ลของจ ดต งกล อง ประกอบไปด วย ว นท เด อน ป พ ก ดทางภ ม ศาสตร ช อ จ ดต งกล อง หมายเลขกล องท งสองข าง เวลา สภาพป า ตรวจสอบการท ำงานของกล องท ก 2-3 ว น และท ำการ เก บกล องเม อครบก ำหนด 15 ว นของการต งกล อง น ำ ฟ ล มท ได มาล างและอ ดภาพ เพ อท ำการจ ำแนกชน ดของ ส ตว ท ถ ายภาพได ว นท เวลา และบ นท กข อม ลท งหมด ลงในแผ นบ นท กข อม ล ด งแสดงใน Figure 1 4 Figure 1 Map of Figure Huai 1 Kha Map Kheang of Huai Kha Wildlife Kheang Sanctuary Wildlife Sanctuary showing camera showing trap site (blue dot) between camera trap site (blue dot) between การว เคราะห ข อม ล ท ำการจ ำแนกชน ดของส ตว ในกล มชะมด และอ เห นท บ นท กภาพได โดยใช เฉพาะร ปท สามารถ จ ำแนกชน ดได ช ดเจน บ นท กว นท และเวลา ปรากฏ ท ร ป และเป นร ปหร อเหต การณ ท ม ความเป นอ สระต อ ก น เกณฑ ท ใช ในการแยกเหต การณ หร อร ปภาพส ตว ท เป นอ สระต อก น (criterion for independency of animal photographs) ได แก 1) ร ปท ต อเน องก นของส ตว คนละ ต ว อาจจะเป นชน ดเด ยวก นหร อต างชน ดก น 2) ร ปท ต อเน องก นของส ตว ต วเด ยวก น ในชน ดเด ยวก น ซ งม ระยะเวลาห างก นมากกว า 30 นาท และ 3) ร ปท ไม ต อ เน องก นของส ตว ต วเด ยวก นในชน ดเด ยวก น (O Brien et al., 2003) การว เคราะห ข อม ลประกอบด วย 1. ความถ ส มพ ทธ (Relative Frequency; RF) ของส ตว แต ละชน ดท ถ ายภาพได เป นค าท ม ความส มพ นธ ก บความช กช มของส ตว และสามารถแสดงถ งการกระ จายเช งพ นท ของส ตว ท ปรากฏในพ นท ค ำนวณได จาก ความถ ส มพ ทธ (RF; ร อยละ) = จ ำนวนจ ดต งกล องท ถ ายภาพส ตว ได จ ำนวนจ ดต งกล องท งหมด 100 5 2. ด ชน ความช กช มส มพ ทธ (Relative Abundance Index; RAI) ของส ตว ท ถ ายภาพได โดย ประเม นจากอ ตราการถ ายภาพ (photographic rate) เป น ด ชน ท ม ความส มพ นธ ก บจ ำนวนหร อความหนาแน น ของประชากรส ตว โดยค าด ชน น จะเพ มข นเม อส ตว ม ความหนาแน นมากข น และม ความส มพ นธ ก บค าความ ช กช มท แท จร งของส ตว ซ งม หน วยเป นคร งต อ 100 ว น ต งกล อง (Kawanishi et al., 1999; Mohd and Sharma, 2006) ด ชน ความช กช มส มพ ทธ (RAI; คร ง/100 ว นต งกล อง) = Σ i=1 d i 100/ Σ i=1 tn i เม อ i = จ ดต งกล อง d = จ ำนวนคร งท บ นท กภาพส ตว ได ท จ ดต งกล อง i tn = จ ำนวนว นต งกล องท งหมดของจ ดต งกล อง i การใช พ นท อาศ ย (Habitat use) ประเม นจาก การปรากฏของส ตว ในป าแต ละประเภท เพ อด ความ ส มพ นธ ระหว างการปรากฏของส ตว ก บประเภทป า ประเภทป าจ ำแนกตาม คณะวนศาสตร (2532) ผลและว จารณ ความหลากชน ดของชะมดและอ เห น จากการต งกล องด กถ ายภาพส ตว ป าอ ตโนม ต ต งแต ป พ.ศ พ.ศ จ ำนวนท งส น 709 จ ด ค ดเป น 10,756 ว นต งกล อง สามารถบ นท กภาพของ ส ตว ในกล มชะมดและอ เห นได ท งส น 5 ชน ดจากท งส น 8 ชน ดท ม รายงานการปรากฏในพ นท ประกอบไปด วย ชะมดแผงหางปล อง (Viverra zibetha) อ เห นข างลาย (Paradoxurus hermaphroditus) ชะมดแผงส นหางด ำ (Viverra megaspila) อ เห นเคร อ (Paguma larvata) ชะมดเช ด (Viverricula indica) ซ งสอดคล องก บการ ศ กษาโดยการต งกล องด กถ ายภาพส ตว ป าอ ตโนม ต ของ Conforti (1996) ท ได ท ำการศ กษาส ตว ผ ล าขนาดเล กใน เขตร กษาพ นธ ส ตว ป าห วยขาแข ง และท งใหญ นเรศวร ส วนชน ดท ไม สามารถบ นท กภาพได ระหว างการศ กษา ได แก หม ขอ (Arctictis binturong) ชะมดแปลงลายแถบ (Prionodon linsang) และอ เห นห ด าง (Arctogalidia trivirgata) ผลปรากฏว า ชะมดแผงหางปล องเป นชน ดท บ นท กภาพได มากท ส ด (631 คร ง) รองลงมาค อ อ เห นข างลาย (136 คร ง) ชะมดแผงส นหางด ำ (46 คร ง) อ เห นเคร อ (22 คร ง) และชะมดเช ด (5 คร ง) ตามล ำด บ ความถ ส มพ ทธ และความช กช มส มพ ทธ จากการค ำนวณหาความถ ส มพ ทธ และความ ช กช ม พบว าความถ ส มพ ทธ ของชะมดแผงหางปล อง ม ค า 37.6 เป นค ามากท ส ดเม อเท ยบก บชน ดอ น รองลงมา ค อ อ เห นข างลาย (11.2) ชะมดแผงส นหางด ำ (3.7) อ เห น เคร อ (3.2) และชะมดเช ด (0.5) ตามล ำด บ และพบว า ชะมดแผงหางปล องม ค าความช กช มส มพ ทธ มากท ส ด เช นก น ค อ 5.99 อ เห นข างลายม ค ารองลงมาเท าก บ 1.45 ตามมาด วยชะมดแผงส นหางด ำ (0.48) อ เห นเคร อ (0.18) และชะมดเช ด
Related Search
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks